Πέμπτη, 14 Απριλίου 2016

ΠΡΙΓΚΙΠΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΚΩΝ

Αρχείο Κομούτου
«Η οικία του Πρίγκιπα Κομούτου αποτελεί καταφύγιο για όλους τους διανοούμενους, χωρίς καμία διάκριση καταγωγής ή θρησκείας, οι οποίοι έχουν πρόσβαση στους λογοτεχνικούς θησαυρούς της εξαιρετικής βιβλιοθήκης του».
Σημείωμα Αγγλου περιηγητή, 19ος αιώνας
Μια σπάνια αρχειακή συλλογή και μια βιβλιοθήκη μεγάλης ιστορικής αξίας. Ενα μουσείο που προσπαθεί να σώσει ό,τι μπορεί να σωθεί. Μια διαθήκη που αναζητά κληρονόμους και κληρονόμοι που αναζητούν μια διαθήκη.
Θα μπορούσε να είναι το καλύτερο υλικό για ένα μυθιστόρημα. Πολλές φορές όμως η ίδια η ζωή γράφει τα καλύτερα σενάρια και κάπως έτσι η δημοσιογραφική έρευνα ασχολείται σήμερα με το περίφημο αρχείο Κομούτου, που αναζητά ιδιοκτήτη.
❖ Ζάκυνθος 1833.
Ο τελευταίος των Κομούτων, ο Αντώνιος Δημητρίου Κομούτος, αφήνει την τελευταία του πνοή στο νησί, έχοντας φτάσει στο ύπατο πολιτικό αξίωμα, αυτό του πρίγκιπα και προέδρου της Γερουσίας της Επτανησιακής Πολιτείας.
Ατεκνος ο ίδιος, λίγα χρόνια πριν είχε υιοθετήσει τον Γεώργιο Δατσέντο, ταπεινής καταγωγής, στον οποίο κληροδότησε το όνομά του και την περιουσία του.
Η περιουσία αυτή, εκτός από σπίτια, κτήματα, αμπελώνες, περιλαμβάνει κι ένα σπάνιο αρχείο από χειρόγραφα, βιβλία και άλλα αντικείμενα, που μάζεψε η οικογένεια των Κομούτων μέσα στους αιώνες.
Οι απόγονοι του Γεώργιου Δατσέντου γίνονται κάτοχοι και του ονόματος, και πλέον είναι γνωστοί στη Ζάκυνθο ως Κομούτοι, αλλά και της περιουσίας.
❖ Ζάκυνθος, δεκαετία του ’80.
Ο Χρήστος Λαμπράκης κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Ζάκυνθο δείχνει ενδιαφέρον για το ξακουστό αρχείο, το οποίο έχει μεταφερθεί πλέον απ’ το σχεδόν γκρεμισμένο αρχοντικό των Κομούτων στη Χώρα, στο υποστατικό που διαθέτουν, στην Αγρία Μαχαιράδου, εκεί που έως και πριν από λίγα χρόνια η οικογένεια διατηρούσε ένα οινοποιείο.
Οπως μας λέει ο Ν. Λούντζης, πρόεδρος του σωματείου «Φίλοι του Μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακυνθίων», ο Χρ. Λαμπράκης συνοδευόταν από τον Αγγελο Δεληβορριά, διευθυντή του Μουσείου Μπενάκη.
Ωστόσο, παρά τις συναντήσεις που είχαν με την οικογένεια Κομούτου σχετικά με την καταγραφή και αξιοποίηση του αρχείου και της βιβλιοθήκης, κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ.
❖ Ζάκυνθος 2015.
Αρχείο Κομούτου
Η Ελένη Κομούτου, σύζυγος του Νικόλαου Κομούτου, του τελευταίου από τους απόγονους του Γεωργίου Δατσέντου, πεθαίνει στη Ζάκυνθο.
Λίγα χρόνια πριν έχει πεθάνει και ο σύζυγός της, όπως και ο αδελφός του συζύγου της, Ιωάννης.
Οι πληροφορίες -που ελέγχονται ακόμα- αναφέρουν πως αφήνει ολόκληρη την περιουσία της στην οικονόμο της, τη γυναίκα που τη φρόντιζε τα τελευταία χρόνια της ζωής της.
Δύο χρόνια πριν, το 2013, η Μαρία Κομούτου, σύζυγος του έτερου αδελφού, είχε δωρίσει το δικό της μερίδιο από το αρχείο στο Μουσείο Μπενάκη.
Και κάπου εδώ αρχίζει το μπέρδεμα...
Αρχείο Κομούτου
Τις τελευταίες μέρες ΜΜΕ του νησιού κάνουν λόγο ακόμα και για «κλοπή» του αρχείου από το Μουσείο Μπενάκη. Αφορμή στάθηκε η επίσκεψη ειδικών από το μουσείο στο αγρόκτημα Κομούτου.
Μάλιστα καλούν σε αγώνα τις τοπικές αρχές του νησιού, αλλά και το υπουργείο Πολιτισμού, για να μη χαθεί η πολιτιστική κληρονομιά της Ζακύνθου.
Από την πλευρά του το Μουσείο Μπενάκη φαίνεται ότι ετοιμάζεται να απαντήσει με αγωγές.
«Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή ποιοι είναι οι κληρονόμοι και αν υπάρχει διαθήκη» αναφέρει ο ιστορικός Δ. Αρβανιτάκης, ο οποίος μας μίλησε εκ μέρους του Μουσείου Μπενάκη. «Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι τις τελευταίες μέρες μια μερίδα του Τύπου στη Ζάκυνθο αναφέρει απίστευτα πράγματα σχετικά με τον ρόλο μας στη διαχείριση του αρχείου. Και κανείς απ’ αυτούς τους δημοσιογράφους σε εισαγωγικά δεν έκανε το απλό. Να μας πάρει τηλέφωνο, όπως εσείς τώρα, και να μας ρωτήσει τι συμβαίνει».
Και συνεχίζει:
«Στο μουσείο δωρίστηκε πριν από λίγα χρόνια ένα τμήμα του αρχείου. Μιλάμε για ένα αρχείο και μια βιβλιοθήκη, εγκαταλελειμμένα σε ένα έρημο σπίτι, στη μέση του πουθενά, στην εξοχή της Ζακύνθου. Με απόφαση του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου, παρουσία συμβολαιογράφου που όρισε το κράτος, πραγματογνώμονα, της Αστυνομίας αλλά και της ΔΟΥ Ζακύνθου, βρεθήκαμε εκεί πριν από μερικές μέρες προκειμένου να κάνουμε μια καταγραφή και απογραφή της βιβλιοθήκης.
Δεν πήγαμε νύχτα και σίγουρα δεν πήγαμε σαν τους κλέφτες. Δεν μας περίμενε κανείς απ’ αυτούς που ενδεχομένως έχουν έννομο συμφέρον, παρά το γεγονός ότι είχαμε ειδοποιήσει για την άφιξή μας. Μείναμε 2,5 μέρες, στο φως της μέρας, παρόντων όλων αυτών που σας είπα παραπάνω.
Οταν τελειώσαμε, το σπίτι κλειδώθηκε εκ νέου και τα κλειδιά τα έχει η Αστυνομία. Δεν επιθυμούμε να οικειοποιηθούμε το αρχείο, παρά μόνο να το καταγράψουμε, να το συντηρήσουμε και να το φυλάξουμε έως ότου ξεκαθαρίσει η κατάσταση.
Το δωμάτιο όπου βρίσκεται το αρχείο και η βιβλιοθήκη είναι σε απελπιστική κατάσταση. Εως και νεκρά ποντίκια βρήκαμε».
Μιλώντας για ποντίκια, μας έρχεται στον νου κάτι που μας είπε ο κ. Λούντζης:
«Ο Ρώμας (σ.σ. Ζακυνθινός λογοτέχνης και πολιτικός του 20ού αιώνα, βραβευμένος από την Ακαδημία Αθηνών) έγραφε κάπου για το άγχος του να δει το αρχείο Κομούτου: “Ποιος θα φτάσει πρώτος σε αυτό; Εγώ ή τα ποντίκια;”».

Τι περιλαμβάνει η βιβλιοθήκη

«Ασχοληθήκαμε μόνο με τη βιβλιοθήκη, όχι με το υπόλοιπο αρχείο» λέει ο κ. Αρβανιτάκης. «Πολύ γενικά αυτή τη στιγμή μπορώ να σας πω ότι μεγάλο μέρος του αφορά την Ιταλική και Γαλλική Φιλολογία, κείμενα και βιβλία για την Οικονομία και την Επιστήμη του Δικαίου, τα άπαντα του Βολτέρου και του Ρουσό, πρωτότυπα κείμενα του 17ου και του 18ου αιώνα. Οι Κομούτοι ήταν λόγιοι, συνεπώς ήταν λογικό να συγκεντρώνουν υλικό από πολλές επιστήμες».
Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι στη συλλογή Κομούτου ανήκε και ο περίφημος Codex Zacynthius, που είναι ένα παλίμψηστο και το οποίο περιέχει δύο κείμενατο αρχικό, το οποίο γράφτηκε τον 6ο αιώνα, με αποσπάσματα από το Ευαγγέλιο του Λουκά, και το δεύτερο του 12ου ή 13ου αιώνα με ύμνους της Αγίας Γραφής.
Ο Κώδικας βρίσκεται σήμερα στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.
Πηγή: efsyn.gr   συντάκτης:Δημ.Τερζής

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου