Σάψυχο από την Ιθάκη (Ορίγανο το αμάραντο, Οriganum majorana) της Κατερίνας Γρηγορίου

Ποώδες αρωματικό φυτό της οικογένειας των Χειλόμορφων.

Στην υπόλοιπη Ελλάδα είναι γνωστό σαν «μαντζουράνα».

Για τις θεραπευτικές του ιδιότητες ήταν γνωστό και στους αρχαίους

Έλληνες και μάλιστα αναφέρεται από τον Διοσκουρίδη ως

«σάμψυχο». Το σάψυχο είναι αυτοφυές και το βρίσκουμε κυρίως στα

ψηλά οροπέδια, όπου ανθίζει από τον Ιούλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Οι ανθισμένες κορυφές του σάψυχου είναι ένα θαυμάσιο μπαχαρικό,

που δίνει ένα μοναδικό άρωμα σε σάλτσες, στο κρέας, στον κιμά,

στα γεμιστά.

Από τις ανθισμένες κορυφές βγαίνει και το έλαιο που χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική και στην αρωματοποιία.

Στην Ιθάκη η άγρια μαντζουράνα είναι από τις πιο αρωματικές.

Χρησιμοποιείται σε όλα σχεδόν τα φαγητά, σε ψάρια αλλά και σε

κρέας, καθώς και στα γεμιστά και λαδερά για έξτρα άρωμα.

Read More

ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΘΗΡΑ του Ανδρέα Λουράντου Κονταράτου

Ποιός είπε ότι για βρεις φασκόμηλο πρέπει να πάρεις τα βουνά; 
Μπορείς να φυτέψεις μια στον κήπο σου.
Οπότε και ένα πολύ ωραίο διακοσμητικό φυτό να έχεις και το αγαπημένο σου αφέψημα φρέσκο στην πόρτα σου !!!

Σημείωση σύνταξης: σαν αφέψημα βοηθάει για θεραπεία στις άφτρες και στην ουλίτιδα. Ακόμα βοηθάει στο Αλτσχάϊμερ και στην υπερλιπιδαιμία!

Read More

ΖΑΚΥΝΘΙΝΗ ΑΝΟΙΞΗ του Διονύση Συνετού

Ανοιξιάτικα αγριολούλουδα σκόρπια στους αγρούς του Γέρακα

Read More

Οφρύς ...Καθρέφτης στη Μεσόγειο

Ophrys speculum  Link 1799

Syn. Ophrys ciliata Bivona- Bernardi 1816

Orchidaceae

Κύθηρα, Μάρτιος 2014

Η εντυπωσιακή αυτή οφρύς με την άγρια ομορφιά έχει σχετικά ευρεία εξάπλωση στη Μεσόγειο από Πορτογαλία έως την Τουρκία και το Λίβανο. Ανθίζει από τέλη Φεβρουαρίου έως μέσα Μαΐου σε ηλιόλουστα ή ημισκιερά μέρη, σε φτωχά εδάφη, ανάμεσα σε μακία βλάστηση και φρύγανα και κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές. ( Ενώ απουσιάζει από την κεντρική και βόρεια Ιταλία είναι αρκετά συχνή στην Κορσική και τη Σικελία)

Το ζωηρό μπλε του χείλους φαίνεται σαν να αντικατοπτρίζει το χρώμα της Μεσογείου, εξ ου και το όνομα του είδους από την λατινική λέξη speculum=κάτοπτρο, καθρέφτης.

Επικονιάζεται αποκλειστικά από την αρσενική σφήκα Dasyscolia ciliata. Η ophrys speculum μιμείται την εμφάνιση του θηλυκού του οποίου τα φτερά ιριδίζουν καθρεφτίζοντας τον γαλάζιο ουρανό και αναδίδοντας τις φερομόνες του ζευγαρώματος ξεγελά το άπειρο αρσενικό που προσπαθώντας να συνευρεθεί με το λουλούδι μεταφέρει τη γύρη του και το επικονιάζει.  

Στα Κύθηρα δεν έχει αναφερθεί ούτε από τον Rechinger το 1957 ούτε από τον Delforges το 2010.

Την βρήκαν πριν λίγες μέρες στις 19 και 20 Μαρτίου 2014, οι Jan και Liesbeth Essink, έμπειροι φυσιοδίφες από την Ολλανδία, με βαθιά γνώση των ευρωπαϊκών ορχιδεών και οφρύων.Βρέθηκαν μόνον τρία φυτά, δύο στα δυτικά και ένα στο κέντρο του νησιού. Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνιο είδος στα Κύθηρα.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές επίγειες ορχιδέες βρίσκονται σε καθεστώς προστασίας, αλλά η συγκεκριμένη οφρύς δεν έχει ταξινομηθεί σύμφωνα με τα κριτήρια της κόκκινης λίστας του IUCN, περιλαμβάνεται όμως στο δεύτερο παράρτημα του CITES.

πηγή:http://floracytherea.blogspot.gr/

Read More

ΚΕΡΙΝΘΗ Η ΜΕΓΑΛΗ

Η ονομασία του Cerinthe major προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις κερί+άνθος. Συνεπώς σημαίνει κέρινο άνθος από τα χρώματα και το σχήμα των λουλουδιών του. Μονοετές φυτό, που εξαπλώνεται στην Νότια Ευρώπη. Ανθίζει από τον Μάρτιο.

φωτο Δημ.Αρταβάνης από το Θιάκι

Read More

ΚΥΚΛΑΜΙΝΟ από τον Βοτανικό Κήπο Κεφαλονιάς

Το φυτό του μήνα Cyclamen hederifolium
Το όμορφο κυκλάμινο πιθανότατα πήρε το ονομά του από την λέξη κύκλος, που περιγράφει είτε τον στρογγυλό κόνδυλο είτε τον ελικοειδή βλαστό που εμφανίζεται σε ορισμένα είδη μετά την ανθοφορία

Read More

ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΦΥΛΛΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ του Θόδωρου Πιτικάρη

Μπαρμπαρόφυλλα
Τα φύλλα αυτού του δέντρου τα χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες στην Κέρκυρα για να ψήσουν στον ξυλόφουρνο το ψωμί,ώστε να μην ακουμπάει πάνω στις στάχτες.Κατά μια ερμηνεία,λόγω των φύλλων αυτών,το ψωμί από καλαμπόκι λεγόταν Μπαρμπαρέλα.
Ο Κερκυραίος Μάκης Χανδρινός προσέθεσε τα εξής στο κείμενο:
Στην Κέρκυρα λέγεται κοκκυκιά ή κουτσουπιά . Όντως τα φύλλα της, είχαν αυτή την χρήση αφού τα είχαν ξεράνει στον ήλιο και τα κρατούσαν αρμαθιές περασμένα σε κλωστή. Πριν την χρήση τα μούλιαζαν σε λίγο νερό και επάνω έψηναν το ψωμί η ή την αγινοκουλούρα.Ως προς το όνομα ο αραβόσιτος έδωσε το όνομα, διότι το αραβικό σιτάρι (αραβίτος-καλαμπόκι) ήταν από την Μπαρμπαριά δηλαδή την αραπιά.

Read More

ΣΕΜΠΡΕΒΙΒΑ ΚΥΘΗΡΩΝ

Απρίλιος 2005, Κάστρο Χώρας. Φωτογραφία Σταυρούλα Φατσέα

 Το γένος helichrysum περιλαμβάνει πάνω από 500 είδη με εξάπλωση σε όλο σχεδόν τον κόσμο. Πολλά καλλιεργούνται σαν καλλωπιστικά. Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου δέκα είδη. Ένα από αυτά και η αγαπημένη του Τσιρίγου, σεμπρεβίβα ή σεμπρεβίδα όπως τη λέγαμε παλιότερα, πριν μάθουμε καλά τα ιταλικά. Το κοινό όνομα από το λατινικό semper + vivere= πάντα ζει, αφού το “λουλούδι” της σεμπρεβίβας διατηρεί το χρώμα του για πολλά χρόνια. Βέβαια στην πραγματικότητα τα μικροσκοπικά άνθη της μαραίνονται και πεθαίνουν. Αυτό που διατηρείται είναι τα γυαλιστερά, αχυρώδη κίτρινα φύλλα που περιβάλλουν τα μικροσκοπικά άνθη. Γι αυτό και οι σεμπρεβίβες μαζεύονται πριν ανοίξουν τα βράκτια αυτά και γίνεται ειδική επεξεργασία ώστε τα μπουμπούκια να παραμείνουν λαμπερά κίτρινα για πολύ καιρό. Από τα ελληνικά είδη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το σπάνιο τοπικό ενδημικό της Αμοργού, ( Helichrysum amorginum) με υπόλευκα άνθη.

Απρίλιος 2011. Αγία Ελέσσα.
Φωτογραφία Σταυρούλα Φατσέα

Η σεμπρεβίβα των Κυθήρων με σχετικά μεγάλα άνθη και έντονο χρυσοκίτρινο χρώμα φυτρώνει σε απόκρημνα μέρη στα νοτιοδυτικά του νησιού και στη Χύτρα. Πιστεύω ότι πρόκειται για το είδος Helichrysum orientale, Ελίχρυσον το ανατολικό. Το μπουμπούκι του φυτού, με κύρια προέλευση τη Χύτρα, όπου κάθε αρχή καλοκαιριού γίνεται οργανωμένη συλλογή από ορισμένους ντόπιους, χρησιμοποιείται από χειροτέχνες του νησιού για κατασκευή αναμνηστικών δώρων και διακοσμητικών.

Το είδος Ηelichrysum stoechas (L.) DC, φυτρώνει σχεδόν παντού στο νησί, όπως εξ άλλου και σε όλη την Ελλάδα, είναι αρκετά μικρότερο και δεν έχει το λαμπερό κίτρινο χρώμα του orientale. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει κάποια προσπάθεια για καλλιέργεια του φυτού. Η καλλιεργημένη σεμπρεβίβα είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την άγρια με έντονο κίτρινο χρώμα χωρίς όμως τις χρυσαφιές αποχρώσεις της αυτοφυούς.

Σε ότι αφορά το επιστημονικό όνομα, που, όπως και στα περισσότερα φυτά προέρχεται κατά βάση από τα αρχαία ελληνικά, υπάρχουν διάφορες απόψεις. Κατά μία εκδοχή ( Αθήναιος 15.681), ο Θεμισταγόρας από την Εφεσο αποδίδει την ονομασία του φυτού στη νύμφη Ελιχρύση, που το αγάπησε και το μάζεψε πρώτη. Αλλη πιθανή ετυμολόγηση είναι από το ελίσσω + χρυσός και το επίθετο orientale = ανατολικός , αναφορά στη γεωγραφική εξάπλωση του φυτού στην ανατολική Μεσόγειο και την Τουρκία.

Στεφάνια από ελίχρυσο πρόσφεραν οι Αρχαίοι Έλληνες στους αθάνατους θεούς. Ο Θεόφραστος το ονόμασε “χρυσάνθεμον” και ελειόχρυσο και το εκτιμούσε ιδιαίτερα για την καταπραυντική επίδραση που είχε στο θυμικό του ανθρώπου. Το φυτό αναφέρεται ακόμα στον Θεόκριτο που θαυμάζει το χρυσοκίτρινο χρώμα του, στον Διοσκορίδη και τον Πλίνιο που το θεωρούν από τα καλύτερα αφιερώματα στα αγάλματα των θεών.

ΠΗΓΗ:floracytherea.blogspot.com

Read More

ΚΡΙΝΑΚΙ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΛΑΓΑΝΑ

Pancratium maritimum), γνωστό κι ως αμαρυλλίς, παγκράτιο, κρίνος της Κνωσού, ζαφορά ή κρόκος είναι ένα πανέμορφο φυτό που κατακλύζει τους αμμόλοφους της Κρήτης κάθε χρόνο, από τον Αύγουστο ως τον Οκτώβριο. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια η εμφάνιση του έχει περιοριστεί σε λίγες παραλίες, λόγω της συρρίκνωσης των αμμοθινών που ζει. Πλέον, το κρινάκι θεωρείται κινδυνεύον είδος και προστατεύεται από την ελληνική και διεθνή νομοθεσία.

φωτογραφία του Ανδρέα Στάβερη Πολυκαλά

Read More

ΘΥΜΑΡΙ / ΘΡΟΥΜΠΙ από τον Βοτανικό κήπο Αργοστολίου

Coridothymus capitatus
Θυμάρι ή Θρούμπι σε πλήρη άνθιση στον Βοτανικό κήπο Αργοστολίου
Βρίσκεται διάσπαρτο σε όλη την Κεφαλονιά και ενθουσιάζει με τα μικρά μωβ άνθη του,
το υπέροχο άρωμα του και την εξαίσια πιπεράτη γεύση του στις σαλάτες,τα ψητά και φυσικά στην παραδοσιακή τυρένια λιχουδιά την στούμπα!
Στις συνταγές θα βρείτε πως μπορείτε να φτιάξετε την στούμπα!

Read More