ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΡΩΜΑΣ: [ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ & ΘΕΑΤΡΙΝΟΙ] επιμέλεια Διονύση Βίτσου*

 

Πριν 213 χρόνια (26 Ιουλίου 1813): το πρώτο θέατρο στην Ζάκυνθο

«Στις 24 Ιουνίου 1813 ο άρχοντας Διονύσιος Βούλτσος (Διετέλεσε Έπαρχος της Ζακύνθου, πρέσβης στο Λονδίνο και ήταν φίλος του Φώσκολου), ενεργώντας και για λογαριασμό της καλλιτεχνικής του συντροφιάς, υποβάλλει αίτηση στην εγχώρια Διοίκηση του νησιού στην όποια παρακαλούσε να παραχωρήσει το Δημόσιο στον σύλλογό τους ένα οικόπεδο υπό τον όρο να χτίσουνε, με δικά τους χρήματα, ένα θέατρο που να ικανοποιεί τις ανάγκες της ζακυνθινής κοινωνίας.

Στις 26 Ιουλίου η Διοίκησις εγκρίνει και λίγους μήνες μετά το θέατρο είναι έτοιμο. Αρχίζει τις παραστάσεις του με εργολάβο τον Σωτήριο Ρίνη και φέρει την ονομασία « Φιλοπατριωτικόν Θέατρον » ( dei Filopatrii). Τα περισσότερα από τα έργα του Δραματολογίου του είναι μελοδραματικά.

[…]

Στα 1817 διάφοροι άρχοντες μ’ επικεφαλής τους Διον. Φλαμπουριάρη, Κ. Νεράτζη, Άλ. Κούρτσολα, Κωστ. Δραγώνα, Διον. Ρώμα κ.τ.λ., ιδρύουνε τον « Φιλοδραματικό Σύλλογο Ζακύνθου» ( Nobile Societa Filodramatice del Zante) με σκοπούς ηθικοπλαστικούς που αναφέρονται σε κανονισμό με χρονολογία 1 Νοεμβρίου 1817. Ο «Φιλοδραματικός » έδωσε σειρά από παραστάσεις στο «Φιλοπατριωτικό Θέατρο ».

Κατά τις πληροφορίες του Ζώη στο ίδιο θέατρο άρχισαν τη σταδιοδρομία τους και μερικοί «περιφανείς κατόπιν αοιδοί ως ό οξύφωνος Verget και άλλοι». Όσο για την απόδοση που είχαν οι ερασιτέχνες του « Φιλοδραματικού» μας πληροφορεί ότι « Αι κωμωδίαι και τα δράματα εδιδάσκοντο ιταλιστί, λίαν δε επετύγχανον οι αδελφοί Κανδιάνος και Γεώργιος Ρώμας εις τα σοβαρά μέρη, καίπερ του Γεωργίου διακριθέντος και εις τα ευτράπελα, ο Φραγκίσκος Δομενεγίνης, αμίμητος κωμικός, ο Γραδενίγος Ψημάρης κωμικός, ο Παύλος Γαήτας εις τα σοβαρά, ο Σπυρ. Ξυδιάς, δικαστής εν Κεφαλληνία εις τα σοβαρά, ο Κωνστ. Νεράντζης εις τα κωμικά, επισκιασθείς κατόπιν υπό του υιού αυτού, του απαράμιλλου κωμικού Διονυσίου. Τα κυριώτερα γυναικεία μέρη υπεδύετο η Αικατερίνη Βιαγκίνη, το δε εισπραττόμενον των εισιτηρίων ποσόν διετίθετο υπέρ φιλανθρωπικών σκοπών».

Καλό είναι να ρίξουμε μια ματιά στα ονόματα πού αραδιάσαμε τώρα δα για να στηρίξουμε τα όσα προαναφέραμε για την κοινωνική ακτινοβολία που σκορπούσε το θέατρο στα Επτάνησα στις αρχές του 19ου αιώνα:

Από τούς ιδρυτές του «Φιλοδραματικού», ο Διον. Ρώμας και ο Κ. Δραγώνας (μαζί με τον Δ. Στεφάνου ) θ’ απαρτίσουνε (πέντε χρόνια αργότερα) την ιστορική Επιτροπή Αγώνος Ζακύνθου, που η δράση της κατά την Ελληνικήν Επανάσταση είναι τεράστια. Σε σημείο που η ιστορία να την αποκαλέσει Υπουργείο Εξωτερικών της Επαναστατημένης Ελλάδος. Ο πρώτος μάλιστα της πατριωτικής αυτής τριανδρίας, που υπήρξε και πρόεδρός της, είναι ο ιδρυτής του Ελληνικού Τεκτονισμού και από τα πρώτα μέλη της Φιλικής Εταιρίας στην Ελλάδα.

Ο Κόντε Διονύσιος Φλαμπουριάρης, επίλεκτος Φιλικός και Εισαγγελεύς του Ιονίου Κράτους, καθαιρέθηκε από τον Μαίτλαντ γιατί υπέγραψε την αίτηση μεταρρυθμίσεως του Συντάγματος τού 1817. Εξορίστηκε στη Βενετία κι αργότερα χρημάτισε δυο φορές Πρόεδρος της Ιονίου Βουλής.

Ο Κ. Νεράντζης (γεν. 1775), Πρόεδρος Δικαστηρίου του Ιονίου Κράτους. Σ’ αυτόν αφιέρωσε ο Φώσκολος τα πρώτα του ποιήματα. Υπήρξε συλλέκτης εικόνων κ.τ.λ. Καταγινότανε, σαν πάρεργο (χόμπυ), και με τη διόρθωση μουσικών οργάνων.

Ο Αλ. Κούρτσολας σπουδαίος νομομαθής, είναι ο πρώτος που ζήτησε τη μεταρρύθμιση του Ιονίου Συντάγματος. Τα υπομνήματά του γύρω από τον Ιόνιο Κώδικα θεωρούνται υποδειγματικά.

Όσο για τούς ερασιτέχνες ηθοποιούς ας σημειωθεί ότι

ο Κανδιάνος Ρώμας, Φιλικός, εχρημάτισε Πρόεδρος της Ιονίου Βουλής, Πρόεδρος της Ιονίου Γερουσίας («Αρχών του Ιονίου Κράτους») κι’ έφερε τον Μεγαλόσταυρο τού Αγίου Μιχαήλ και Γεωργίου, το μετάλλιο του Αγώνος και τον Σταυρό τού Σωτήρος.

Ο Φραγκίσκος Δομενεγίνης είναι ο κατοπινός μαρτυρικός εξόριστος στ’ ’Αντικύθηρα κατά τον Ενωτικό ’Αγώνα. Μέλος της Ιονίου και κατόπιν της Ελληνικής Βουλής. Σπουδαίος μουσικοσυνθέτης και Διευθυντής ’Ορχήστρας.

Ο Γραδενίγος Ψημάρης ήταν ένας από τους σοβαρότερους συμβολαιογράφους της εποχής.

Ο Παύλος Γαήτας σπούδασε (όπως δα και όλοι οι παραπάνω) στην Ιταλία (Πίζα και Βολώνια) νομικά και εχρημάτισε εισαγγελέας στη Λευκάδα. ‘Εγραψε κι’ ένα Ιταλικό Νομικό λεξικό.

Για τον Κ. Νεράντζη μιλήσαμε κιόλας. Καμιά πληροφορία για τον γυιό του Διονύσιο, τον «απαράμιλλο κωμικό», δεν μπόρεσα να βρω.

Νομίζω όμως ότι καιρός είναι να προχωρήσουμε στο ξετύλιγμα της ζακυνθινής θεατρικής ζωής. Όσο για την ανιαρή αυτή βιογραφική παρένθεση, ελπίζω να συμφωνείτε πως ήταν απαραίτητη γιατί μας βοηθάει να καταλάβουμε την εκτίμηση που έτρεφε η ζακυνθινή κοινωνία για το Θέατρο. Γιατί βέβαια αν τούτο δεν συνέβαινε, ούτε Εισαγγελείς, ούτε συμβολαιογράφοι, ούτε Σεβάσμιοι Τεκτονικής Στοάς κ.τ.λ. θα τολμούσανε ποτέ να εκτεθούνε έτσι ανεπανόρθωτα παριστάνοντας τους «θεατρίνους»!

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΡΩΜΑΣ(1906-1981), «ΤΟ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ», Περιοδικό «ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ», τ. 899, 1964 *εκδότης εκδόσεων Περίπλους , νομικός

Read More

Κοφίσι, από τους Βίκινγκς στην Κεφαλονίτικη παραδοσιακή κουζίνα *

 Το Κοφίσι είναι αποξηραμένος μπακαλιάρος που υπάρχει πολλούς αιώνες στην Κεφαλονίτικη κουζίνα. Η ονομασία του στην ντοπιολαλιά μας προέρχεται από την Ιταλική του ονομασία Stoccafisso (στοκαφίσο), στα αγγλικά ονομάζεται Stockfish και στα Νορβηγικά Tørrfisk.

Η φυσική ξήρανση είναι μια από τις παλαιότερες μεθόδους συντήρησης, έγγραφα πιστοποιούν αυτή την πρακτική στις Βόρειες Θάλασσες από την εποχή του Καρλομάγνου ( 9ος αιώνας ). Το αποξηραμένο ψάρι μπορούσε να διατηρηθεί για χρόνια και είναι εύκολα μεταφερόμενο και εμπορεύσιμο. Ήταν ακριβώς αυτή η εύκολη λύση στα πλοία που το έκανε το κύριο φαγητό των Βίκινγκς.

Σύμφωνα με μία εκδοχή, οι Ενετοί μαθαίνουν το Κοφίσι σε ένα ταξίδι τους στη Νορβηγία. Το 1432 ένα Ενετικό πλοίο ναυάγησε στη Νορβηγία , στο νησί Røst , για να επιβιώσει, το πλήρωμα που επέζησε έμαθε να τρέφεται με το Κοφίσι. Επιστρέφοντας στην Βενετία πήραν μαζί τους αποξηραμένα ψάρια, που αργότερα έγινε ένα από τα αγαπημένα τους φαγητά.

Στα μέσα του16ου αιώνα το Κοφίσι έγινε ευρέως γνωστό στην Νότια Ιταλία και κατ’ επέκταση στις κτήσεις της Βενετίας και στην Κεφαλονιά. Έτσι οι Κεφαλονίτες αρχίζουν να τρώνε Κοφίσι και να το χρησιμοποιούν στην Μπακαλιαρόπιτα και στην Αλιάδα τους. Ο αλατισμένος μπακαλιάρος που χρησιμοποιούμε σήμερα έγινε γνωστός τον 18ο αιώνα, αφού στον Μεσαίωνα το αλάτι ήταν ακριβό προϊόν. Εκείνη την εποχή στην Κεφαλονιά οι Ενετοί το αλάτι το χρησιμοποιούσαν και σαν νόμισμα , ενώ λειτουργούσαν και αλυκές στον Κούταβο ,στο Αργοστόλι.

Το Κοφίσι είναι αποξηραμένο, ανάλατο ψάρι, η μέθοδος παραγωγής του δεν έχει αλλάξει πολύ εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Μετά την αλίευση και τον καθαρισμό του , το ψάρι τοποθετείται σε στηρίγματα και αφήνεται στο ύπαιθρο από τον Φεβρουάριο έως τον Μάιο. Το κρύο και ξηρό κλίμα είναι χαρακτηριστικό εκείνη την περίοδο στη Σκανδιναβική χερσόνησο και η ιδανική θερμοκρασία είναι λίγο πάνω από τους μηδέν βαθμούς, χωρίς βροχή. Το αποξηραμένο ψάρι στη συνέχεια ωριμάζει για 2-3 μήνες σε εσωτερικό χώρο σε ξηρό και ευάερο περιβάλλον.

Στο τέλος της ξήρανσης, έχει χάσει περίπου το 70% της αρχικής του περιεκτικότητας σε νερό, αλλά έχει διατηρήσει τη διατροφική του αξία. Το Κοφίσι έχει υπόλευκο χρώμα και μεστή γεύση, με χαρακτηριστικό σχήμα του μπακαλιάρου. Ένα κιλό Κοφίσι ,έχει ενεργειακό περιεχόμενο που ισοδυναμεί με πέντε κιλά φρέσκου μπακαλιάρου.

Για να μαγειρευτεί, μουλιάζεται για τουλάχιστον τρεις μέρες αλλάζοντας τα νερά για να μαλακώσει, στη συνέχεια μπορείτε να το απολαύσετε στην Κεφαλονίτικη παραδοσιακή κουζίνα.

* Διονύσης Φωκάς

Read More

Η διάλυση της προδοτικής ΠΟΚ από τον ΕΛΑΣ Κεφαλονιάς*

 

ΕΛΑΣ Κεφαλλονιάς κατά την Απελευθέρωση

Κατά τα χρόνια της Κατοχής στην Κεφαλονιά αναπτύχθηκε μια 

σημαντική δωσιλογική οργάνωση γνωστή ως ΠΟΚ 

(Πατριωτική Οργάνωση Κεφαλονιάς), η οποία μαζί με τις κατοχικές 

αρχές και την τοπική Χωροφυλακή συνεισέφερε 

στο αιματοκύλισμα του λαού του νησιού, δολοφονώντας και 

καταδιώκοντας το λαϊκό εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα.

Με την εγκατάσταση των κατοχικών αρχών, στην πατρίδα του Μαρίνου 

Αντύπα, η ΠΟΚ και οι Γερμανοί στόχευσαν καταρχήν το ταξικό εργατικό 

κίνημα προβαίνοντας σε δολοφονίες των επικεφαλής του Εργατικού 

Κέντρου Κεφαλονιάς και άλλους συνδικαλιστές που πρόσκεινταν στο 

ΚΚΕ και ευρύτερα στον προοδευτικό χώρο. Η ΠΟΚ και οι Γερμανοί 

εκτέλεσαν τους παρακάτω συνδικαλιστές:

• Χρ. Παπανικολάτος: Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου που δολοφονήθηκε από τον εθνοπροδότη Ζήση Κουτροκόη στη θέση Αη- Θανάσης του Αργοστολίου.
• Σπύρος Μπουρμπούλης: Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς.
• Ντίνος Παγουλάτος: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Γεράσιμος Στεφανίτσης: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Άγγελος Βέλλας: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Γρηγόρης Μαλζουμιάν: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Σπύρος Σκλαβουνάκης: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Νικόλαος Βλάχος: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Διονύσης Διβάρης: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Τάκης Ανδρεάτος: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.
• Στάθης Πατσαλιάς: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου, από την Ιθάκη.
• Χαρίλαος Βοντετσιάνος: Στέλεχος του Εργατικού Κέντρου.

Καθώς, η Απελευθέρωση πλησίαζε, οι Άγγλοι σύνδεσμοι στο νησί εντόπισαν στην ΠΟΚ ένα σημαντικό αντίβαρο στη 

δύναμη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο νησί, ήτοι μια χρήσιμη μαριονέτα για τα σχέδια της επαναποικιοποίησης της Ελλάδας. 

Μετά την Απελευθέρωση και ιδιαίτερα μετά την άφιξη του κυβερνητικού αντιπροσώπου Λ. Μακκά και του Άγγλου 

συνδέσμου Χάτσινσον, η προδοτική αντίδραση και η εγχώρια συντήρηση δραστηριοποιήθηκαν με στόχο την 

πρόκληση μιας νέας αιματοχυσίας στο νομό. Θεωρώντας η ηγεσία της ΠΟΚ και οι σύμμαχοί της ότι παρέδωσαν την 

εξουσία στο νομό ολοκληρωτικά στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, χάρη στην παγίδα που τους έστησε ο Χρ. Καραγιάννης (Διομήδης) 

μεγιστοποιώντας τις ΕΛΑΣίτικες δυνάμεις κατά τις διαπραγματεύσεις με εκπροσώπους τους στο Γιαλό της Σάμης, 

άρχισαν να κινούνται συνωμοτικά, να πραγματοποιούν μυστικές 

συσκέψεις και να προετοιμάζουν το έδαφος για 

αντεπίθεση ενάντια στις ΕΑΜικές οργανώσεις και το λαό του νησιού. 

Δημιουργήθηκαν έτσι μερικά ακόμα "παρακλάδια" της ΠΟΚ όπως η 

ΣΔΟΚ (Σοσιαλιστική Δημοκρατική Οργάνωση 

Κεφαλονιάς) και ένα μικρό ένοπλο τμήμα της ΠΟΚ με επικεφαλής του 

τον αρχηγό των ενόπλων τμημάτων της κατά 

την Κατοχή, δωσίλογο Ζήση Κουτροκόη. Στη σύσταση του ενόπλου 

τμήματος κομβικό ρόλο έπαιξαν τα γερμανικά 

όπλα, που οι αρχές κατοχής είχαν αφήσει στην ΠΟΚ κατά την αποχώρησή τους.

Το Νοέμβριο του 1944, τα φιλοβασιλικά και αντι-ΕΑΜικά συνθήματα πύκνωσαν στο νομό και ιδιαίτερα στους 

τοίχους του Αργοστολίου. 

Βασική εστία του ενόπλου τμήματος της ΠΟΚ υπήρξε το Ελειό και ειδικότερα τα χωριά Χιονάτα- Βαλεριάνο- 

Ατσουπάδες, με επέκταση προς τα χωριά Σιμωτάτα και Βλαχάτα Εικοσιμίας στην πάνω Λειβαθώ. Το τμήμα της 

ΠΟΚ με επικεφαλής τον Κουτροκόη πραγματοποιούσε αιφνιδιαστικές εμφανίσεις στα χωριά, εκβίαζε τους 

χωρικούς για την τροφοδοσία του και στρατολογούσε με τη βία χωρικούς. Σταδιακά, η ΠΟΚ δημιούργησε νέες 

ομάδες στην περιοχή του Πυργιού και των ανατολικών χωριών της Πυλάρου.

Οι παραπάνω δραστηριότητες στόχευαν στη δημιουργία κλίματος τρόμου, προκειμένου η παλιννόστηση της 

βασιλεία στην Ελλάδα να συμβεί χωρίς σημαντικές αντιδράσεις. 

Στα παραπάνω σχέδια της ΠΟΚ και των Βρετανών, ο ΕΛΑΣ Κεφαλλονιάς αποφάσισε να απαντήσει δυναμικά. Σε 

σύσκεψη της Περιφερειακής Επιτροπής του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ λήφθηκε απόφαση να κινηθεί ο ΕΛΑΣ δυναμικά 

προκειμένου να αποφευχθεί ένα νέο αιματοκύλισμα του λαού. Έτσι, συγκροτήθηκε ένα στρατιωτικό ΕΛΑΣίτικο 

τμήμα με τους πιο έμπειρους άνδρες της υποδιοίκησης Κρανιάς και επικεφαλής τους τον Χαρίλαο Ματιάτο. Πρώτη 

κίνηση του τμήματος ήταν να συλλέξει όλες τις δυνατές πληροφορίες για τις κινήσεις της ΠΟΚ και ιδιαίτερα του 

αρχηγού της Κουτροκόη. Σε δεύτερο επίπεδο, το τμήμα σχεδίασε επιχείρηση κατά της ΠΟΚ που στόχευε στη 

διάλυση και τον αφοπλισμό της και τη σύλληψη του Κουτροκόη. 

Τελικά, το τμήμα της ΠΟΚ και ο Κουτροκόης εντοπίστηκαν στις 19/11/1944 στην περιοχή ανάμεσα στο μοναστήρι 

των Σισσίων και στο κτήμα Λεύκα, που ανήκε σε ηγετικό στέλεχος της ΠΟΚ. Έπειτα από τον εντοπισμό τους και με 

μεγάλη προσοχή, το τμήμα του ΕΛΑΣ περικύκλωσε την περιοχή του κτήματος Λεύκα και μια αιφνιδιαστική 

εξόρμηση απέκοψαν κάθε δυνατότητα διαφυγής. Σε συνέχεια ζήτησαν με χωνί από τον Κουτροκόη και τους άνδρες 

του να παραδοθούν. Ο Κουτροκόης απάντησε με πυρά οπλοπολυβόλου, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει συμπλοκή 

κατά την οποία ο Κουτροκόης σκοτώθηκε και πολλοί άνδρες του τραυματίστηκαν. Στη φάση αυτή, το ένοπλο τμήμα 

της ΠΟΚ διαλύθηκε και οι άνδρες του παρέδωσαν τον οπλισμό τους. Ωστόσο, ο Κουτροκόης ήταν πια νεκρός και 

δεν μπορούσε να αποκαλύψει πρόσωπα και γεγονότα στο νομό, που θα επιβεβαίωναν ότι οι Άγγλοι ενίσχυαν με όλα 

τα μέσα την ΠΟΚ και ενέκριναν το ξεκίνημα μιας εμφύλιας συμπλοκής.

Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι αιχμάλωτοι ΠΟΚίτες προχώρησαν σε εξομολογήσεις για την αγγλική εμπλοκή, η 

Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή εξέδωσε στις 23/11/1944 ειδική ανακοίνωση στην οποία τόνιζε ότι: "Αι διαδόσεις 

περί διαταράξεως των σχέσεων Αποστολής και Εθνικοαπελευθερωτικών Οργανώσεων στερούνται αληθείας". Η 

ανακοίνωση διαβεβαίωνε επίσης ότι η συνεργασία της ΣΣΑ και των ΕΑΜικών οργανώσεων "διεξάγεται εν πνεύματι 

εγκαρδιότητος και συναδελφοσύνης". Τα παραπάνω έμελλε να ανατρέψει ο αιματηρός Δεκέμβρης του 1944...

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων των Δεκεμβριανών, το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ Κεφαλλονιάς αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να 

προχωρήσει σε προληπτικές συλλήψεις στο νομό, στοχεύοντας παλιά στελέχη της ΠΟΚ και της ντόπιας αντίδρασης. 

Οι συλλήψεις έγιναν παρόλα αυτά σπασμοδικά και έως ένα βαθμό χωρίς έλεγχο. Αποτέλεσμα ήταν να διαφύγουν 

σημαντικά στελέχη της προδοτικής αντίδρασης στο νησί, ενώ συνελήφθησαν είτε δευτερεύοντα στοιχεία, είτε σε 

ικανό, επίσης βαθμό άλλα άτομα, που δεν ευθύνονταν τεκμηριωμένα για αντιδραστικές και αντιλαϊκές συνειδητές 

δραστηριότητες. Οι συλληφθέντες μεταφέρθηκαν μακριά από την Κεφαλλονιά στο μοναστήρι της Τατάρνας στην 

Ευρυτανία και έλαβαν χαρακτήρα ομηρίας. 

Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, κινητοποιήθηκαν ξανά στην Κεφαλλονιά οι δυνάμεις της 

αντίδρασης και του κατοχικού δωσιλογισμού, υποκινούμενες προφανώς και πάλι από τους Άγγλους. Στο χωριό 

Φερεντινάτα, χωριό του Μαρίνου Αντύπα, συγκεντρώθηκαν διάφορα εγκληματικά στοιχεία του κοινού ποινικού 

δικαίου, όπως ο Φωκίωνας Αλυσανδράτος (Γάκιας), τρόφιμος των εγκληματικών φυλακών του νησιού και 

γερμανοντυμένος δολοφόνος της Κατοχής. Συγκροτήθηκε ξανά ολιγομελής ομάδα στην περιοχή της Πυλάρου και 

ξεκίνησε τις επιθέσεις ενάντια σε πατριώτες της περιοχής. Παράλληλα, άλλα προδοτικά που ως τότε κρύβονταν, 

όπως οι Κυρηναίος Παπαδημάτος και ο Τζινιέρης, ήρθαν σε επαφή με την ομάδα του Γάκια δοκίμασαν να 

εξοπλιστούν και αυτοί. 

Μπροστά στον νέο αυτό κίνδυνο, ο ΕΛΑΣ Κεφαλλονιάς κινητοποιήθηκε 

ξανά και ήρθαν σε σύγκρουση με την ομάδα 

του Γάκια πετυχαίνοντας τη διάλυση της, χωρίς όμως να καταφέρουν να 

σκοτώσουν ή να συλλάβουν τον αρχηγό 

της. Πρόκειται για τη δεύτερη διάλυση παρακρατικών ομάδων στην 

Κεφαλονιά, η οποία συντελέστηκε στα τέλη 

του Φλεβάρη του 1945 και αποτελεί ενδεχομένως την τελευταία ένοπλη 

αποστολή του ΕΛΑΣ στη χώρα.

*Πηγή: Διδακτορική διατριβή Σπύρου Λουκάτου, Τα χρόνια της Απελευθέρωσης και του Εμφυλίου Πολέμου στην Κεφαλλονιά και την Ιθάκη, Νοβόλι, Αθήνα 2012 αναδημοσιευμένο στο kokkinosfakelos.blogspot.com

Read More

ΟΙΚΟΣ ΕΥΓΗΡΙΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ *

 

- Ίδρυση

Την απόφαση για τη δημιουργία του Οίκου Ευγηρίας ενίσχυσαν αλλά και επέτρεψαν να υλοποιηθεί, οι δωρεές ακινήτων ή χρημάτων των: παιδιών του Γεωργίου Κασιμάτη (Βασιλείου, Γρηγορίου, Αντωνίου και Ελένης), Λεων. Μεγαλοκονόμου, Κληρ. Μανωλάτου, Μ.Κιτσογιαννοπούλου, Σοφίας Αρώνη, Σπ.Σουρή, καλ.Καστρισίου, Σοφίας Σαριγιάννη, Γ.Καστρισίου, Αφών Παναρέτου, Μαρ.Μαυροπούλου, Φρόσως Καρύδη, Σταμ.Ζαντιώτη, Μηνά Μυλωνοπούλου και άλλων πολλών. Το 1967 άρχισαν οι οικοδομικές εργασίες ανέγερσης του κτιρίου στο Ποταμό Κυθήρων, σε οικόπεδο δωρεάς Κασιμάτη. Το διώροφο κτίριο περατώθηκε το 1975 και άρχισε να λειτουργεί από τον Αύγουστο του ιδίου έτους, αρχικά με 12 τροφίμους.

 

- Ιστορικό του κληροδοτήματος Γεωργίου Σκλάβου

Ο συμπατριώτης μας Γεώργιος Σκλάβος, με την από 12/7/1946 διαθήκη του, άφησε εντολή στη σύζυγό του, μετά το θάνατό του, να μεταβιβάσει στην Κυθηραϊκή Αδελφότητα Κουηνσλάδης το ½ εξ αδιαιρέτου των δύο συνεχόμενων ακινήτων του Atlas και Star στην πρωτεύουσα της Κουηνσλάδης Brisbane  (οδός Adelaide 127), με την ειδική εντολή να ιδρύσει από τα εισοδήματα των ακινήτων αυτών «σανατόριο» στα Κύθηρα.

Ο Γ. Σκλάβος απεβίωσε το 1952 και το ½ των ακινήτων μεταβιβάστηκε στην Κυθηραϊκή Αδελφότητα ως «Εμπιστευματοδόχο» (Trustee) για τη διαχείριση των ακινήτων και την εκτέλεση της εντολής του Σκλάβου. Αυτό ήταν το «Κληροδότημα Σκλάβου». Τη διαθήκη προσέβαλαν οι συγγενείς του αείμνηστου Σκλάβου στα αυστραλιανά δικαστήρια με το αίτημα της ακύρωσης της διάταξης του κληροδοτήματος, φθάνοντας μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο Αυστραλίας στο Σύδνεϋ. Η αυστραλιανή Δικαιοσύνη απέρριψε το αίτημα των συγγενών και έσωσε το κληροδότημα υπέρ των Κυθήρων. Από τότε, πέρασαν πολλά χρόνια άπρακτα, χωρίς η Κυθηραϊκή Αδελφότητα να προχωρεί στην εκτέλεση της θέλησης του Γ. Σκλάβου. Εντωμεταξύ, με την οριστική καταπολέμηση της φυματίωσης, δε χρειαζόταν σανατόριο, αλλά ούτε νοσοκομείο αφού ήδη υπήρχε.

Στο τέλος της δεκαετίας του 1960, πρόεδροι και μέλη του Δ.Σ. της Αδελφότητας της Κουηνσλάνδης δέχθηκαν να ενισχύσει η τελευταία το υπάρχον Γηροκομείο,  διαθέτοντας από τα εισοδήματα του κληροδοτήματος τη δαπάνη για την ανέγερση πτέρυγας κατακοίτων. Η ανέγερση της πτέρυγας κατακοίτων άρχισε, αλλά η Κυθηραϊκή αδελφότητα, αφού έστειλε ένα μικρό ποσόν, σταμάτησε. Η πτέρυγα τελείωσε με τη μεγάλη προσφορά 15.000.000 δρχ. του αείμνηστου Θεόδωρου Σουρή και με χρηματοδότηση του Τριφυλλείου Ιδρύματος. Εντωμεταξύ ο και τότε Πρόεδρος του Ιδρύματος Καθηγητής Γ. Κασιμάτης, μαζί με τον Γεν. Γραμματέα αείμνηστο Δημήτριο Κόμη κατέβαλαν συνεχείς προσπάθειες, ακόμη και με ειδικό ταξίδι του Προέδρου στο Brisbane, για να μεταπεισθεί η διοίκηση της Αδελφότητας να συνεχίσει τη βοήθεια προς το Γηροκομείο. Άοκνες προσπάθειες κατέβαλε και ο αείμνηστος Γρηγόρης Κασιμάτης, ο οποίος έκανε για το σκοπό αυτόν και ταξίδι στο Brisbane. Λόγω της σχέσης του με το Γρηγόρη Κασιμάτη, αναμίχθηκε στις προσπάθειες αυτές με ιδιαίτερο ζήλο και ο κ. Γεώργιος Χατζηπλής, κάτοικος Σύδνεϋ, νυμφευμένος με Κυθηρία και με πάθος φιλοκυθήριος.

Όλες οι προσπάθειες, προσκρούοντας στην επίμονη άρνηση της Διοίκησης της Αδελφότητας,  απέβησαν άκαρπες. Το Ίδρυμά μας τότε είχε πλήρη οικονομική αδυναμία ανάληψης των δαπανών προσφυγής στα αυστραλιανά δικαστήρια. Τότε ο κ. Χατζηπλής προσφέρθηκε να εγγυηθεί με 100.000 δολάρια την ανάληψη από ένα από τα μεγαλύτερα δικηγορικά γραφεία της Αυστραλίας της δικαστικής επιδίωξης να στέλνονται τα εισοδήματα από το Σκλάβειο Κληροδότημα στο Γηροκομείο. Η δίκη έγινε στο Brisbane το 1973 με προσωπική παράσταση ως μάρτυρα του Προέδρου του Ιδρύματος Γ. Κασιμάτη. Στην άριστα προετοιμασμένη δίκη, το Ίδρυμα μπόρεσε να πείσει το δικαστήριο ότι η εκπλήρωση της βούλησης του διαθέτη να γίνει «σανατόριο» στα Κύθηρα είναι ανέφικτη, γιατί δεν είναι αναγκαίος πια ο κλάδος αυτός περίθαλψης, ούτε νοσοκομείο μπορεί να γίνει, γιατί υπάρχει το κρατικό Τριφύλλειο Νοσοκομείο. Το δικαστήριο επείσθη επίσης: ότι η περίθαλψη γερόντων είναι αναγκαία για το νησί, ότι η πτέρυγα κατακοίτων που είχε ανεγείρει το Ίδρυμά μας έχει τις πιο σύγχρονες διεθνώς προδιαγραφές και ότι το Τριφύλλειο Ίδρυμα, λόγω του κοινωφελούς του έργου, είναι υψηλής αξιοπιστίας Ίδρυμα. Έτσι, το Δικαστήριο, αφού έκανε επιπλέον και έλεγχο των βιβλίων της Αδελφότητας και διαπίστωσε κακή διαχείριση, αφαίρεσε την ιδιότητα «εμπιστευματοδόχου» από την εν λόγω Αδελφότητα και την έδωσε στο Τριφύλλειο Ίδρυμα, με την εντολή τα εισοδήματα του Κληροδοτήματος Σκλάβου να διατίθενται για το Γηροκομείο Κυθήρων. Σε ερώτημα του Δικαστηρίου προς τον παρευρισκόμενο Πρόεδρο του Ιδρύματος, αν το Τριφύλλειο Ίδρυμα επιθυμεί τη συνέχιση της δίκης και την ποινική καταδίκη της Διοίκησης της Αδελφότητας για κακή διαχείριση (σημειωτέον δε βρέθηκαν παλαιά εισοδήματα), δόθηκε αρνητική απάντηση.

Η συνέχεια είχε και πάλι προβλήματα. Ο συνιδιοκτήτης κατά το ½ του κτηρίου του Κληροδοτήματος και πρώην Γραμματέας κ. Patty ηρνείτο συστηματικά στην επισκευή του, το οποίο ήταν ήδη παλιό, με αποτέλεσμα να το εγκαταλείψουν οι μισθωτές και να μην αποδίδει εισόδημα. Ο κ. Χατζηπλής προσέφερε και πάλι τη βοήθειά του.  Με πληρεξούσιο του Δ.Σ. του Ιδρύματός μας (με Πρόεδρο τότε τον αείμνηστο Καθηγητή Γιάννη Στρατηγό), εζήτησε από το Δικαστήριο τον πλειστηριασμό του όλου κτηρίου, λόγω της επιβλαβούς για το ακίνητο στάση του συνιδιοκτήτη του. Η έγκριση δόθηκε και ο πλειστηριασμός έλαβε χώρα στις 30.9.1999. Ο κ. Χατζηπλής, εκπροσωπώντας το Ίδρυμά μας, παρέστη στον πλειστηριασμό και αιφνιδιάζοντας τους λοιπούς ενδιαφερομένους, προέβη στην πρώτη και τελευταία προσφορά και αγόρασε ολόκληρο το κτήριο για λογαριασμό του Τριφυλλείου Ιδρύματος στην πολύ χαμηλή τιμή των 1.225.000 δολαρίων Αυστραλίας.

Ακολούθως, ο κ.Χατζηπλής προέβη, με προσωπική επίβλεψη, στη συνένωση των δύο χωριστών κτηρίων και στη ριζική ανακαίνισή του και το μίσθωσε για λογαριασμό του Ιδρύματος. Έτσι, ολόκληρο το κτήριο του Γεωργίου Σκλάβου ανήκει πια στην πλήρη και αποκλειστική κυριότητα του Τριφυλλείου Ιδρύματος Κυθηρίων. Η διαχείρισή του έχει ανατεθεί σε ιδιωτικό γραφείο διαχειρίσεων, υπό τον έλεγχο γραφείου Ορκωτών Ελεγκτών στο Brisbane, σε συνεργασία με το Γραφείο Ορκωτών Ελεγκτών στην Αθήνα του συμπατριώτη μας Γεωργίου Κασιμάτη (Δρυμωνιάτη), που ασκεί τον έλεγχο του Ιδρύματός μας. Ο κ. Χατζηπλής είναι «εμπιστευματοδόχος» με βάση απόφαση του δικαστηρίου, του κληροδοτήματος Σκλάβου, που αποτελείται πια -μετά την αγορά του όλου ακινήτου από το Τριφύλλειο- από το ποσό των 650.000 δολ. Αυστραλίας, όσο ήταν το αντίτιμο της αγοράς του  ½ του κτηρίου του Σκλάβου. Σήμερα, γίνεται η προσπάθεια από τους αντιπροσώπους του Ιδρύματος στην Αυστραλία να απαλλαγεί το Τριφύλλειο Ίδρυμα από επιβολή φόρου εισοδήματος.

* Οι πληροφορίες έχουν αντληθεί από τον ιστότοπο του Τριφύλλειου Ιδρύματος Κυθηρίων

Read More

VOX IN RAMA του Δημήτρη Βαρνάβα*

Πάπας Γρηγόριος 9ος

 Οι εμμονές και οι ιδεοληψίες ορισμένων ηγετών, ιδιαίτερα εκείνων που προσδίδουν στον εαυτό τους χαρακτηριστικά αυθεντίας, είναι δυνατόν να προκαλέσουν τεράστια δεινά και ανεπανόρθωτες καταστροφές.

Ήταν 13 Ιουνίου του 1233 όταν ο Πάπας Γρηγόριος ο 9ος εξέδωσε την παπική βούλα «Vox in Rama».

Η παπική βούλα έβαζε στο στόχαστρο τις γάτες ως πλάσματα του εωσφόρου. Το διάταγμα επιδόθηκε στον βασιλιά Ερρίκο Ζ’ της Γερμανίας, γιο του Φρειδερίκου Β’, αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με εντολή να εφαρμοστεί άμεσα.

Κανείς δεν τόλμησε να αμφισβητήσει την αυθεντία του ιεράρχη.

Όμως θανατώνοντας τις γάτες αυξήθηκε κατακόρυφα ο πληθυσμός των αρουραίων, με αποτέλεσμα να μεταδώσουν στους ανθρώπους την πανώλη που σκόρπισε τον όλεθρο, εξαφανίζοντας περί το 1/3 του πληθυσμού της Ευρώπης.  Από 85 περίπου εκατομμύρια, ο πληθυσμός της Ευρώπης μειώθηκε σε 30.

Ο μεσαίωνας παρήλθε και σε ζητήματα δημόσιας υγείας το λόγο έχει πλέον η επιστήμη, στην οποία εκκλησία και πολιτική ηγεσία οφείλουν να δείχνουν εμπιστοσύνη.

Συμβαίνει όμως κάτι τέτοιο στα καθ΄ ημάς;  

Δυστυχώς όχι. Η εκκλησία δυσκολεύεται ή και αρνείται να συμβιβαστεί με τις προτροπές των επιστημόνων για τον εμβολιασμό και τήρηση κανόνων δημόσιας υγείας  στις εκκλησίες. 

Και βέβαια συστατικό στοιχείο της αυθεντίας είναι το αλάθητο.

Είτε πρόκειται για το αλάθητο του Πάπα, είτε για το αλάθητο του οιουδήποτε άλλου...

 

* οφθαλμίατρος , μέλος Δ.Σ. του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου

Read More

ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1864 της Δανάης Μυλωνάκη

Αυτό είναι ένα πρακτικό των εκλογών του 1864 στο χωριό Ρομίρι που βρήκαμε στους εκλογικούς καταλόγους της Ζακύνθου. 
Πρόκειται για τις ιστορικές εκλογές που εξέλεξαν τους επτανησίους αντιπροσώπους για το ελληνικό κοινοβούλιο, μετά την Ένωση. 
Γραμματέας της Επιτροπής αναφέρεται ο προπάππους της μητέρας μου Σπυρίδων Διουνυσίου Μοτσενίγος.
Επειδή ήταν κάτοικος της πόλης, υποθέτω ότι οι εγγράμματοι Ζακύνθιοι είχαν διαμοιραστεί στα διάφορα χωριά για να κρατήσουν τα πρακτικά της εκλογικής διαδικασίας.

Read More

Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ ΥΜΝΕΙ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΝ ΤΟΝ Ε' ***

Βρισκόμαστε στα 1871 και ο Καλλίνικος Καστόρχης, Μητροπολίτης Φθιώτιδας και Λοκρίδας μεταβαίνει στην Οδησσό για να παραλάβει τα λείψανα του μαρτυρικού Γρηγορίου του Ε'. 
Ο Καλλίνικος είναι βαθειά συγκινημένος γιατί είναι ''παιδί'' της Δημητσάνας Αρκαδίας και το 1820 τον είχε καλέσει ο συχωριανός του , ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε' στην Κωνσταντινούπολη, όπου τον χειροτόνησε πρεσβύτερο. Σήμερα αναλαμβάνει αυτός να μεταφέρει τον Μεγάλο νεκρό στην Πατρίδα.
Ο ανηψιός του, Ευθύμιος Καστόρχης πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, απέστειλε επιστολή στον Επτανήσιο Λευκαδίτη Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, ζητώντας του να συνθέσει ένα ποίημα, έναν ύμνο, για τον τραγικό και ηρωικό Πατριάρχη. Η επιστολη βρίσκει τον δικό μας ποιητή στη Μαδουρή και  στην σκιά της ιστορικής ελιάς της έπαυλής του, αρχίζει να γράφει με το πάθος που τον διακρίνει.
Στις 10 Μαρτίου του 1872 ξεκινάει το ταξίδι του για την Αθήνα ώστε στις 25 Μαρτίου να εκφωνήσει το πόνημά του.
Η μεγάλη μέρα έφτασε και ο Βαλαωρίτης εκφωνεί τον παιάνα του μπροστά από τον ανδριάντα του ιεράρχη , παρουσία του βασιλιά Γεωργίου Α'.
Τελειώνει λέγοντας:

...Κοιμάται κι ονειρεύεται...και τότε θα ξυπνήσει.
όταν στα δάση,στα βουνά,στα πέλαγα βροντήσει
το φοβερό μας κήρυγμα...Χτυπάτε πολεμάρχοι!...
Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του Πατριάρχη. 

Στο νησί κατόπιν εράνου μεταξύ ΟΛΩΝ των κατοίκων, αναγράφεται σε ένα χρυσό αριστείο που του παραδίδουν:
                           
                                Η ΛΕΥΚΑΣ ΣΕΜΝΥΝΟΜΕΝΗ

Μαζί με αυτό , παραδίδονται δάφνινα στεφάνια από τους Δήμους του νησιού. Η αφιέρωση ήταν έμπνευση του ιδίου όταν ρωτήθηκε για το τι θα ήθελε να γράψουν στο αριστείο.
Όλα αυτά μαζί με την αργυρή θήκη που περιέχει οστούν του Πατριάρχη και του δωρήθηκε μετά την απαγγελία, έχουν παραχωρηθεί από την οικογένειά του στο μουσείο Μπενάκη.
Ο μεγάλος Λευκαδίτης ποιητής λοιπόν, γύρίσε στο νησί του, όπως γυρίζουμε όλοι οι Επτανήσιοι στο καταφύγιό μας όταν δεχόμαστε επιθέσεις κοντόφθαλμων ή έστω ανθρώπων που δεν μας καταλαβαίνουν. Οι επιθέσεις ήταν πολλές και άδικες γιατί η ποίηση ΔΕΝ κρίνεται και κυρίως ΔΕΝ κατακρίνεται. 
- Πρώτα ξεκίνησαν οι καθαρευουσιάνοι φοιτητές που ήθελαν προφανώς έναν ύμνο γραμμένο στην αποστεωμένη καθαρεύουσα!
- Συνέχισε ο καθηγητής Δημήτριος Βερναρδάκης και μετά από χρόνια ο δικός μας καθηγητής ο Ληξουριώτης Σπύρος Μαρινάτος.
Το μικρό μας ιστολόγιο με την μεγάλη απήχηση, αφιερώνει το μικρό αυτό κείμενο στον μεγάλο Λευκαδίτη ποιητή και σε όσους ασχολούνται σιωπηλά, με την επτανησιακή κουλτούρα.

Πηγές:
Εγκυκλοπαιδικό λεξικό Ήλιος
Αρχεία εφημερίδας Χανιώτικα Νέα

*** Γρηγ, Μαρκέτος παιδίατρος, μελετητής Επτανησιακής κουλτούρας

Read More

ΜΕΓΑΛΟΙ ΚΕΦΑΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ της Ευριδίκης Λειβαδά

Eξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτη Κεφαλληνίας
Αξιότιμες αρχές του τόπου, εκλεκτοί παρευρισκόμενοι

Με δεδομένη την ιστορία και την γεωγραφία της πολυλίμενης Κεφαλλονιάς, το πολυπλάνητο των κατοίκων της αρχής γενομένης του μυθικού βασιλέα Οδυσσέα, και την αδιάλειπτη κατάκτηση του νησιού για 780 χρόνια από τη Δύση, η έννοια της «διασποράς» με την σημερινή της διάσταση, προκαλεί ασάφεια και σύγχυση. Σε ένα τοπίο όπου οι προσαρτήσεις εναλλάσσονταν, τα όρια πάλλονταν, και ιδιαίτερα αυτά της θαλασσοκράτειρας Βενετίας, της επικράτειας της οποίας το νησί υπήρξε τμήμα για 300 χρόνια, ο Κεφαλλονίτης βρισκόταν σε διαρκή αναζήτηση γνώσης και κέρδους, μέσα κι έξω από τα αυξομειούμενα σύνορα. Σε αυτό λοιπόν το περιβάλλον, θα προσπαθήσω να σκιαγραφήσω, σεβόμενη πάντα τον χρόνο που μου έχει δοθεί, ένα τυπικό δείγμα προσωπικοτήτων Κεφαλλήνων, καθώς ο αριθμός αυτών που προόδευσαν μακριά από τον τόπο τους είναι απροσμέτρητος. 
Σκιαγραφώντας τις μετακινήσεις των Κεφαλλήνων εκτός νησιού, παρατηρούμε πως μέχρι και τον 16ο αι. μεμονωμένες προσωπικότητες (όπως λόγιοι και ιερωμένοι) κινούνται σποραδικά προς την ιταλική χερσόνησο κυρίως, αλλά και αξιωματούχοι και στρατιωτικοί προς την Σικελία και Ν. Ιταλία. [Δεν αναφέρομαι σε μαζικές μετακινήσεις λόγω πολέμου – όπως κατά την πολιορκία της Κύπρου 1570 όπου έφθασαν στη μεγαλόνησο 2.000 Κεφαλλονίτες από τους οποίους επέστρεψαν μόνον 100]. 
Από τον 17ο αι. και μετά, η αιτία εγκατάστασης είναι κατά βάση οικονομική καθώς δόθηκαν προνόμια μέσω συνθηκών (Κάρλοβιτς -1699-, Πασσάροβιτς -1718- , Κιουτσούκ Καϊναρτζή -1774) κι αναπτύχθηκε το χερσαίο και θαλάσσιο εμπόριο. 

Κεφαλλήνες εγκαθίστανται στις νότιες επαρχίες της Ρωσίας. Οι εμπορικές δράσεις δημιούργησαν χρηματιστηριακές και τραπεζικές εργασίες όπου οι Κεφαλλήνες σημείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία, ενώ πρέπει να τονισθεί η ανάπτυξη της ναυτιλίας, τομέας όπου διέπρεψαν είτε ως ιδιοκτήτες, είτε ως καραβοκύρηδες, είτε ως καπετάνιοι. Κεφαλλονίτικα πλοία έφταναν από τον Εύξεινο μέχρι την Αίγυπτο, το Λιβόρνο, την Μασσαλία, το Λονδίνο κι ανοίχτηκαν γραφεία σε κάθε κόμβο εμπορικό.
Δεν υπάρχει επώνυμο Κεφαλλονίτικο που να μην έχει υπάρξει στα παρευξείνια μέρη κι ευρύτερα στη διασπορά, ενώ είναι σε όλους γνωστοί οι μεγαλέμποροι, πλοιοκτήτες και τραπεζίτες:
Θεοφιλάτοι, Φραγκόπουλοι, Γιαννουλάτοι, Δεστούνη, Βαλεριάνοι, Λυκιαρδόπουλοι, Μελισσαράτοι, Μήλα, Βεργωτή, Μαζαράκη, Καγγελάρη, Σβορώνοι, οι εθνικοί ευεργέτες Κοριαλένιος, Χαροκόπος, αλλά και η οικογένεια των Βαλλιάνων που έδωσε όμως και σπουδαίες γυναίκες με κυριώτερη την Ελένη Βαλλιάνου, αρχηγό μεγάλης αντιστασιακής ομάδας κατά την Κατοχή στη Νότιο Γαλλία. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς και τιμήθηκε από το γαλλικό κράτος.

ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ:
έλαμψε η Αγγελική Παναγιωτάτου (1878-1954): Το όνομα της γιατρού που ίδρυσε το πρώτο ελληνικό φιλολογικό σαλόνι στην Αλεξάνδρεια συνδέεται με πέντε επιστημονικά πρωτεία στην Ελλάδα:
- Πρώτη απόφοιτος του Παν. Αθηνών (1897)
- Πρώτη υφηγήτρια (1908)
- Πρώτη έκτακτη καθηγήτρια της Υγιεινής και Τροπικής Παθολογίας (1938)
- Πρώτη καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής «τιμής ένεκεν» (1947)

- Πρώτη γυναίκα γιατρός αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1950) .

Ιππότης Μιχαήλ Φραντζής (18ος αι.): Σπουδαίος φυσικομαθηματικός και γιατρός, καθηγητής του Πανεπιστημίου Coimbra της Λισαβόνας. Η πορτογαλική Αυλή του εμπιστεύθηκε τη μόρφωση δυο πριγκίπων.
Φωτεινός Πανάς (1832-1903): Φημισμένα τα μαθήματα τού πρωτοπόρου ερευνητή χειρουργού-οφθαλμίατρου με την «ιδιάζουσαν του Κεφαλλήνος προφοράν», που η ζωή του θυμίζει τον βίο ενός αγίου και το άγαλμά του βρίσκεται έξω από το νοσοκομείο Hotel Dieu στο Παρίσι .
Γρηγόριος Ροσσσόλυμος (1860-;): τέκνο της Κεφαλληνιακής παροικίας της Οδησσού. Πρωτοπόρος νευροψυχίατρος που το έργο του έχει άρρηκτα συνδεθεί με το ομώνυμο νευρολογικό–σημείο Rossolimo, καθώς επίσης και την μέθοδο Rossolimo.
Σταύρος Μεταξάς (1823-1899): Σπουδαίος οφθαλμίατρος στη Μασσαλία και ευεργέτης με αξιοσημείωτη εθνική προσφορά στην Ελλάδα.

ΜΟΡΦΕΣ ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ
Περικλής Διαμαντής: Από την Πύλαρο στο Παρίσι. Οι ιδιαίτερες ικανότητές του Διαμαντή για άμεσους υπολογισμούς με οπτική μνήμη και η υψηλότατης επιστημονικότητας ευφυΐα του εξέπληξαν τους πάντες. Εξετάσθηκε δε, με αξιοσημείωτη επιτυχία από τις περισσότερες ευρωπαϊκές σχολές επιστημών.

Γεράσιμος Παπαδάτος. Πιθανόν από την Αγία Πετρούπολη ή την Οδησσό: Τα στοιχεία για αυτόν τον περίεργο Κεφαλλονίτη παραμένουν στο σκοτάδι. Είναι όμως ιστορικά αποδεδειγμένο πως αυτός μύησε τον Γκριγκόρι Ρασπούτιν (1869-1916) στη μεταφυσική και στους δρόμους του μυστηρίου.

ΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ 
Γεράσιμος Πιτζαμάνος (1787-1825): Ονομαστός ζωγράφος και αρχιτέκτων. Μετά από την Ευρώπη κατέληξε στην Αγία Πετρούπολη όπου έλαβε λαμπρή θέση. Έσβησε νέος αφήνοντας όμως πίσω του σπουδαίες και πολυάριθμες υδατογραφίες . 
Διονύσιος Λαυράγκας (1860-1941). Θεμελιωτής του Ελληνικού μελοδράματος και ιδρυτής της Λυρικής Σκηνής. Έζησε σε πολλά μέρη της Ευρώπης όπου πρόβαλε το ελληνικό μουσικό πνεύμα και σε αρκετά έργα του ενσωμάτωσε στοιχεία της ελληνικής δημοτικής μουσικής. 
Περικλής Ξυδιάς (1871-1919): Αριστοτέχνης μικρογράφος. Τα έργα του δεν υπερβαίνουν τα 10 εκ. Σχεδίασε ρούβλια και χρημάτισε διευθυντής του Κρατικού Νομισματοκοπείου της Ρωσίας (1895-1918). 
Γεράσιμος Στέρης – Σταματελάτος (1898-1987) για τον οποίο ο μεγάλος Ελύτης έγραψε: «Ο πιο διαυγής Έλληνας ζωγράφος συνέπεσε να είναι και ο πιο μυστηριώδης». 
Ο Ρουμάνος σκηνοθέτης και διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Ίων Καρατζιάλε έλκει την καταγωγή του από την Κεφαλλονιά.
Παναΐτ Ιστράτι (1884-1935): Γεράσιμος Παναγή Βαλσαμής o Νέος Γκόρκυ των Βαλκανίων, φίλος του Ρομάν Ρολάν και του Νίκου Καζαντζάκη.
Θέμος Αμούργης: Λόγιος και κυρίως, μουσική ιδιοφυΐα με θριαμβευτικές εμφανίσεις στις μεγάλες ευρωπαϊκές μουσικές σκηνές. 
Γεράσιμος Σκλάβος (1927-1967): Ένας από τους σημαντικότερους γλύπτες του 20ου αι. δημιούργησε εξαίρετες συνθέσεις κι έλαβε πολλές διακρίσεις και εύσημα. 
Αντίοχος Ευαγγελάτος (1902-1981): Μουσουργός και αρχιμουσικός με διεθνή καριέρα σε Γερμανία, Ελβετία και μέλος διεθνών επιτροπών σε πολλά ευρωπαϊκά μέρη .
Νίκος Καββαδίας (1910 Μαντζουρία -1975 Αθήνα): Ο «γεμάτος» ποιητής των μπλε οριζόντων, της αρμύρας και των λιμανιών που «Γύρευε», ως έλεγε, «τις ρίζες του». Στη «Βάρδια» του η Κεφαλλονιά κι οι κάτοικοί της παίρνουν θέση ιδιαίτερη με τα ευφυή βρισίματα και τις βλαστήμιες τους. 
ΣΤΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΒΙΟ: 
Στην πνευματική αναγέννηση της Ρωσίας συνέβαλαν οι Αδελφοί Λειχούδη Ιωαννίκιος (1633-1717) και Σωφρόνιος (1652- 1730). Ίδρυσαν την Σλαβο-γραικο-λατινική Ακαδημία της Μόσχας, το πρώτο δηλαδή ανώτατο ίδρυμα της Ρωσίας. 
Νικόδημος Μεταξάς (1585- 1646): Ιερομόναχος, λόγιος, πρώτος αρχιεπίσκοπος Κεφαλληνίας. Με στήριξη του γνωστού εμπόρου του Λονδίνου και αδελφού του Ιακώβου, ξεκίνησε εκδοτικό και τυπογραφικό έργο και για μερικούς μήνες λειτούργησε στην Κεφαλλονιά το πρώτο ελληνικό-ορθόδοξο τυπογραφείο στην Ανατολή . 
ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ 
Ιωάννης Φωκάς - Χουάν ντε Φούκα: Ο πρώτος Ευρωπαίος που –με τα μέχρι στιγμής ιστορικά δεδομένα- έφθασε -υπό ισπανική σημαία- στον ΝΔ Καναδά το 1592 κι ανακάλυψε τα Στενά που χαρτογραφήθηκαν με το όνομά του. 

Μαρίνος Χαρμπούρης (1729-1782) ιδιοφυής μηχανικός της ρωσικής Αυλής σήκωσε και μετέφερε από λίμνη της Φινλανδίας στην Α. Πετρούπολη το μεγαλύτερο βάρος στον κόσμο, έναν γρανιτένιο μονόλιθο 2.000 τόνων.
Πέτρος Μελισσηνός: (1730-1796) φυσικομαθηματικός και λόγιος με λαμπρή στρατιωτική καριέρα. Έφθασε μέχρι τον βαθμό του στρατηγού. Η εισαγωγή του γαλλικού θεάτρου στην Αγία Πετρούπολη οφείλεται σε αυτόν. Είναι ο πρώτος Έλληνας θιασάρχης, σκηνοθέτης και ηθοποιός στην Ρωσία .
Το όνομα Βούρβαχη υπήρξε συνώνυμο της τόλμης και της νίκης, λαμπρό στρατιωτικό σύμβολο που προκαλούσε άμιλλα. «Καπετάν Γραικός» ή Σωτήρης Βούρβαχης. Φίλος του Μ. Ναπολέοντα και πρόξενος της Γαλλίας στην Κεφαλλονιά. Το ίδιο ισάξιοι κι οι απόγονοί του Ιωσήφ, Διονύσιος και Κάρολος, σπουδαίες στρατιωτικές και πολιτικές μορφές του γαλλικού πάνθεου.
Ευάγγελος Κλωνής από την Πάστρα. Ο πιο διάσημος στρατιώτης του Β΄Π.Π. Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο Life, κι έγινε γραμματόσημο κάνοντάς τον Κεφαλλονίτη σύμβολο.
Σπύρος (Steve) Πισσάνος: Πιλότος της RAF, που εντάχθηκε στην αμερικανική δύναμη. Ο πρώτος μη Αμερικανός πολίτης που απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα εκτός αμερικανικού εδάφους. Κατατάσσεται στον κατάλογο των άσσων της 8ης Αεροπορικής Δύναμης και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους αμερικανούς ήρωες.

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ

Κωνσταντίνος Γεράκης (1647-1688): Από ναυαγός στο Σιάμ, πρωθυπουργός του 1683 – 1688. Συνέβαλε στη διάδοση του Χριστιανισμού και στη δημιουργία εμπορικών σχέσεων του Σιάμ με ευρωπαϊκά κράτη. 
Κόμης Γεώργιος Χωραφάς (1692 – 1775): Ιατροφιλόσοφος και αντιβασιλιάς της Σικελίας. Προσπαθούσε με κάθε τρόπο να ενώσει τη χριστιανοσύνη σε μια νέα Σταυροφορία για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον τουρκικό ζυγό. 
Παναγιώτης Πανάς (1832-1896): δημοσιογράφος, λόγιος, υποψήφιος βουλευτής με προοδευτικές ιδέες και μαχητική πέννα κατά των Άγγλων. Έδρασε στοχεύοντας στον συνασπισμό των βαλκανικών κρατών και στην υλοποίηση του οράματος του Ρήγα. 
Μαρίνος Γερουλάνος (1867-1960). Γιατρός και βουλευτής Κεφαλλονιάς. Παραιτήθηκε όμως για να λάβει μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία όπου έδειξε σπουδαίο φιλανθρωπικό έργο. 
Κότζα Πόποβιτς (1908-1992) από το Κρούσοβο: Υπουργός Εξωτερικών επί Τίτο. Αν και Βλάχος, ήταν Κεφαλλονίτης τρίτης γενιάς, γεγονός που ο ίδιος σημείωνε με υπερηφάνεια . 
Νικολάι Τοντόροφ (1921-2003) από τη Βάρνα. Πρόεδρος της Βουλής της Βουλγαρίας με καταγωγή από το Ληξούρι. 
Baron / Lord St John of Fawsley (1929-2012), Norman Anthony Francis Stevas: γεννήθηκε στο Λονδίνο γιός του Σπύρου Στίβα από το Αργοστόλι. Χρημάτισε -ανάμεσα σε άλλες θέσεις- υπουργός Τεχνών επί Θάτσερ, αρχηγός της Βουλής των Κοινοτήτων, καγκελάριος του δουκάτου του Λάνκαστερ.

Γεράσιμος Αρσένης: θα αναφερθεί από άλλον ομιλητή

Εν κατακλείδι:
Η χαρακτηριστική αυτή παράθεση των ονομάτων δείχνει πόσο πλούσια είναι η παρουσία των Κεφαλλήνων σε κάθε άκρη της γης, ανά τους αιώνες. Παράλληλα, πρέπει να τονισθεί πως απουσιάζει ο λαός αυτός από την κοινωνία των εγκλημάτων καθώς οι Κεφαλλονίτες, μπορεί να έχουν τα όποια ελαττώματα. Όμως έχουν πνεύμα ανθρωπισμού, είναι νομοταγείς, φιλοπρόοδοι, φιλελεύθεροι, φιλοπάτριδες.
Αξίζει να αναφερθεί απόσπασμα από άρθρο διευθυντή εφημερίδας για τους Κεφαλλονίτες στην Κωνσταντινούπολη το 1909: «… Θεωρούνται οι φύλακες άγγελοι του ελληνικού πληθυσμού … προέβαλλον τα στήθη των προς άμυναν των ελληνικών ζητημάτων… ο Κεφαλλήν ουδέποτε αναμιγνύεται εις αμφιβόλου ηθικής υποθέσεις… Μόνος ο Κεφαλλήν διέρχεται χωρίς εκείνη τη δουλοφροσύνη που αποκτούν στην Τουρκία Γάλλοι, Άγγλοι, Ιταλοί…».

Πέρα όμως από την εντελώς ενδεικτική μερίδα των επώνυμων της διασποράς, υπάρχουν κι οι ανώνυμοι που τους έχει καταγράψει η ιστορία. Ηνωμένες Πολιτείες. Περίοδος εμφυλίου πολέμου. Ταγματάρχης του στρατού του Νότου προ του εκτελεστικού αποσπάσματος αναφωνεί: «Άγιε μου Γεράσιμε» και ο Ταγματάρχης των Βορείων που θα έδινε την προσταγή της εκτέλεσης τρέχει και τον αγκαλιάζει: «Κι εγώ, Κεφαλλονίτης είμαι».
Σας ευχαριστώ

Εικών: Αργοστόλι 1863, Edward Lear (Views of the Ionian...)

(Δημοτικό Θέατρο "Ο Κέφαλος", 3.8.2018).

Read More

Ο ΜΑΒΙΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΤΕΣ ΕΡΓΟΛΑΒΟΙ του Γ.Σκλαβούνου

Όσο υπάρχουν Βαλανιδιές που αρνούνται να προσκυνήσουν μανιτάρια…

Kατά τα λεγόμενα, ο επάνω δεύτερος από δεξιά με την ομπρέλα είναι ο Μαβίλης

όπως σημειώνει ο Δημήτρης Κονιδάρης

Ο Λ. Μαβίλης δεν υπήρξε ο απόμακρος διανοούμενος , ο διανοούμενος που ζούσε κλεισμένος στο γυάλινο πύργο του, το γυάλινο πύργο της συντροφιάς του, αφιερωμένος στη ποίηση, στις σοβαρότατες μεταφράσεις του.
╬ Ήταν παρών στους καθημερινούς αγώνες της Κέρκυρας και με πράξη και με λόγο, προφορικό και γραπτό. Ήταν μπροστάρης στους εθνικούς αγώνες προσφέροντας το χρήμα του και το αίμα του. Ήταν παρών και μπροστάρης στους πνευματικούς αγώνες της πατρίδας του.
╬ Είχε επίγνωση της σημασίας της διασφάλισης της ταυτότητας της πόλης του, ταυτότητας αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής. 
Γνώριζε ότι η ΠΟΛΗ ως δομημένο περιβάλλον , ως πολεοδομία ,ως αρχιτεκτονική αισθητική, ως πλέγμα ιερών χώρων και χώρων αναψυχής, ως ιστορία και παράδοση αποτελεί, ΠΑΙΔΑΓΩΓΟ, των επερχομένων γενεών. Ως παιδαγωγό,ως Εστία,ως πνευματική και πολιτισμική τροφό ζει την πόλη και τη γη του ο Μαβίλης
Μια από τις μάχες που έδωσε ήταν η μάχη για τη διάσωση της Πόρτα Ριάλα.
Την μάχη αυτή την έδωσε μαζί με το Ντίνο Θεοτόκη.
►►Γνώριζε τη μοναδικότητα , γνώριζε την ομορφιά της Πόλης του. Μπορούσε να αναγνωρίζει και να σέβεται τη σημασία των Μνημείων της.
Ακόμη γνώριζε τη σημασία της διατήρησης της Μνήμης για τα άτομα και τους λαούς.
►►Βέβαια η ιστορία τον δικαίωσε με την αναγνώριση της Πόλης της Κέρκυρας ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Ο Μαβίλης έχει επιστρέψει στη Κέρκυρα στα 1890. Η Πόρτα Ριάλα γκρεμίστηκε στα 1893.
●Το ποίημά του το αφιερωμένο στη Πόρτα Ριάλα αποτελεί μια αποκαλυπτική μαρτυρία
. Για τις πηγές της έμπνευσής του

. Για τη σχέση του με τους κοινωνικούς αγώνες και τα οργανωμένα συμφέροντα.

. Για τη σχέση του με τη παράδοση και το σεβασμό του στην Ιστορία του Τόπου του
και του κόσμου.
Βλέπει ότι στην εποχή του ... και μέχρι να πάρουν σάρκα τα όνειρά του οι < βαλανιδιές θα σκύβουν μπρος στα μανιτάρια…>
Παρόλα αυτά ούτε ιδιωτεύει ούτε συμβιβάζεται. Με το παράδειγμα της ζωής του, με το αίμα του και με το λόγο του μας δίνει άλλα πρότυπα ζωής άλλα πρότυπα συμπεριφοράς, μας προσφέρει και μας προτείνει άλλο νόημα και άλλες χαρές ζωής.
●Μας χαρίζει άλλα πρότυπα πνευματικής και πολιτικής ηγεσίας.
Μας διδάσκει ότι όσο υπάρχουν και βαλανιδιές που αρνούνται να προσκυνούν μανιτάρια, ο κόσμος , η μικρή μας χώρα, η Κέρκυρα, μπορεί να ελπίζει, μπορεί να αντιστέκεται , μπορεί να περνάει στη δημιουργική αντεπίθεση. Μπορεί να φιλοδοξεί να πρωτοστατήσει στην αναγέννηση και την ανασυγκρότηση της.

ΠΟΡΤΑ ΡΙΑΛΑ
Του Υπερανθρώπου, με τα δώρα τ' Αρη,
η ελπίδα στην καρδιά μας φλόγα ανάβει,
αχ! ώσπου σάρκα ο πόθος μας να λάβει,
το ιδρύ θα γέρνει ομπρός στο μανιτάρι.

Και σένα, αντρείας σύμβολο, σκουτάρι
της Λευτεριάς, σ’ εγκρέμισαν οι σκλάβοι
κ’ οι αδύνατοι, σ’ εφάγαν οι εργολάβοι,
σαν τα σκουλούκια το νεκρό λιοντάρι.

Πάει το θεριό, που μ’ ασκωμένο νύχι
γης κι ουρανό φοβέριζε, και οι τοίχοι
παν, πού μπαρούτι κ’ αίμα είχε τους βάψουν.

Να μπορούσαν να ζήσουν τούτοι οι στίχοι
όσο εσύ θάχε ζήσεις, να σε κλάψουν
και κείνους που σ’ εχάλασαν να κάψουν

Read More

ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΟ ΚΑΖΙΝΟ του Γεωργίου Σκλαβούνου

Από τις σελίδες της οικονομικής μας ιστορίας:
Ο Μαβίλης για την οικονομία του τζόγου.

Η οικονομία του τζόγου δεν είναι μόνο μοντέρνο φρούτο, έχει τις ρίζες της στο παρελθόν και ενδιαφέρουσες πτυχές στην τοπική οικονομική κοινωνική και πολιτική μας ιστορία.

...Σε "αναπτυξιακή" πρόταση δημιουργίας Καζίνο στην Κέρκυρα, από ξένη εταιρεία, είτε στον Αρκουδίλα, είτε στο Βόρειο συγκρότημα αντέδρασε πεισματικά ο Μαβίλης αλλά και ο Ντίνος Θεοτόκης. Άλλοι βλέπετε οι καιροί...
Η σύγκρουση πήρε σοβαρές διαστάσεις που οδήγησαν σε δημόσιο γιουχάϊσμα από «εξεγερμένους πολίτες» ενάντια στους δύο «εχθρούς του λαού»…
Σ’ αυτή τη σύγκρουση, η οποία αρχίζει από το 1900 και διαρκεί, απ’ ότι φαίνεται, τουλάχιστον μέχρι το 1904, καλοθελητές ενέπλεξαν εμμέσως και τον Πολυλά, ο οποίος ενεφανίσθη ότι στο τέλος του βίου του δέχθηκε να υποστηρίζει την οικονομία του τζόγου, γεγονός που διέψευσε κατηγορηματικά ο Μαβίλης. Βλέπετε ότι τότε στα Επτάνησα, η διανόηση είχε λόγο και μάλιστα καθοριστικό στην στρατηγική ανάπτυξης του Νησιού.
Σ’ αυτήν τη σύγκρουση χρωστάμε τα ενδεικτικά επιγράμματα του Μαβίλη με τίτλο ‘Ρολίνα’

« Για σένα αλήθεια ελύσιαξαν τσ’ ιντούστριας καβαλλιέρηδες παλιοί μπασταρδοκόντηδες και νιόπλουτοι σπιτσιέρηδες ».(1904).

«Απ’ τ' Αλεύκι
ως το Κασσώπι
μονάτο ζεύκι
και χαροκόπι.
Απ’ το Σιδάρι
στον Αρκουδίλα
ένα σουδάρι
από σαπίλα.».(1902.)

Οι περιοχές που αναφέρει ο Μαβίλης προτείνονταν τότε από το Δήμο Κερκυραίων!!! ως πιθανές για την αξιοποίησή τους με την εγκατάσταση Καζίνο.

Read More