Δευτέρα 3 Ιουνίου 2013

Ο Αίνος,το Μεγάλο βουνό και οι θρύλοι του (kefaloniatoday.com)







Πλήθος θρύλων και παραδόσεων για φοβερούς δράκοντες που έτρωγαν ανθρώπους και ζώα συνδέονται με το Μεγάλο Βουνό.
Στο δάσος του Άγιου Νικόλα, στο Ανεμοδούρι, στη ρίζα του βουνού Έλατου, ήταν ένας φοβερός δράκοντας, πώτρωγε ανθρώπους και ζώα! Ήταν χοντρός σα δυο βόδια και μακρύς πολλές πήχες. Είχε και δυο φτερούγες! Εξ αιτίας αυτού κανένας δεν τολμούσε να πάει στην εκκλησιά του Άγιου Νικόλα! Μόνο ευρέθη ένας, που ήταν πολύ παλικάρι, και πήγε και πάλεψε με το δράκοντα και τον εσκότωσε! Και το σώμα του [του δράκοντα] το έφεραν και το έκαψαν μπροστά στην εκκλησιά του Άγιου Νικόλα. Σ’ εκείνον που το σκότωσε η Κυβέρνηση του χάρισε όλο το δάσος δυτικά του Έλατου και το έχει ως τώρα η φαμίλια του.
Η περιοχή Φαγιά, σύμφωνα με την παράδοση, πήρε το όνομά της από ένα θηρίο, θηρίο άγριο και μοναδικό, όπως το αποκαλούσαν οι ντόπιοι. Το θηρίο αυτό κατασπάραζε όλα τα ζώα που πήγαιναν εκεί. Ίσως έτρωγε και ανθρώπους. Έμοιαζε με τεράστιο φίδι και είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος των κατοίκων της περιοχής. Δύο γενναία αδέλφια, οι Λουκίσσα από το Κάστρο αποφάσισαν να το σκοτώσουν.
Πήραν την ευλογία και τις ευχές του ιερέα και του λαού και ξεκίνησαν. Ο ένας αδελφός φόρεσε ένα δέρμα από ζώο και πάνω κάρφωσε ξυράφια και άλλα αιχμηρά αντικείμενα. Στο χέρι του κρατούσε ένα σπαθί. Ο άλλος πήρε μαζί του ένα τσεκούρι. Το φοβερό θεριό κατάπιε τον πρώτο αδελφό Λουκίσσα.
Τα ξυράφια όμως και το σπαθί που κρατούσε, του τρύπησαν την κοιλιά. Ο άλλος άρχισε να χτυπάει δυνατά το θεριό με το τσεκούρι στο κεφάλι και κατάφερε να το σκοτώσει. Όταν το έμαθαν οι κάτοικοι έτρεξαν και τον βοήθησαν και έβγαλαν πεθαμένο βέβαια, από την κοιλιά του θεριού τον αδελφό του. Η περιουσία ανατολικά του Αγίου Νικολάου μέχρι τα Σιμωτάτα και δυτικά του αγίου Νικολάου μέχρι το Φαγιά δόθηκε σαν δώρο για τη γενναιότητά του και το καλό που έκαμε στο Λουκίσσα.
Τα χρόνια εκείνα οι φτωχοί αγρότες πήγαιναν στο Μεγάλο Βουνό και έκοβαν έλατα μικρά και μεγάλα. Τα έκαναν τάβλες και άλλα ξύλινα εργαλεία, χρήσιμα στην καθημερινή ζωή, ακόμα και σκάλες για να μαζεύουν τις ελιές. Μια μέρα ένας με το όνομα Ροκάνης, καθώς πελεκούσε τα ξύλα των ελάτων άκουσε δυνατά σφυρίγματα. Στάθηκε και τι να δει! Ένα φίδι θεριό, ερχόταν καταπάνω του. Δεν έχασε καιρό του δίνει μια δυνατή τσεκουριά και το σκοτώνει.
Το Μοναστήρι στα Σίσια είχε κοπάδια από γίδια, που βοσκούσαν στις πλαγιές του Αίνου. Κάθε δυο-τρεις μέρες χανόταν κι από ένα γίδι. Ο μισθωτός τσοπάνης ανέβηκε μια μέρα σ’ ένα έλατο, να δει τι συμβαίνει. Ξαφνικά βλέπει ένα τεράστιο φίδι να καταπίνει ένα γίδι. Τρέχει και το λέει στους ιερομόναχους και στους καλόγερους του μοναστηριού, που αμέσως, μόλις το έμαθαν, άρχισαν τις παρακλήσεις στην Παναγία ζητώντας της να σταματήσει το κακ
Την άλλη μέρα δυο μεγάλοι αετοί πέρασαν πάνω από το Μοναστήρι και συνέχισαν το δρόμο τους προς το Μεγάλο Βουνό. Την ώρα που το θεριό κατασπάραζε το γίδι, όρμησαν οι αετοί και το σκότωσαν. Πέταξαν γρήγορα-γρήγορα και πήγαν στις πηγές του Μοναστηριού, για να πλύνουν το ράμφος τους από το δηλητήριο του φιδιού. Ο ένας αετός κατάφερε και έπλυνε το ράμφος του. Ο άλλος όμως δεν πρόλαβε.
Έπειτα από λίγες μέρες οι καλόγεροι τον βρήκαν πεσμένο ψόφιο μπροστά στην εκκλησιά της Παναγίας των Σισίων.

Κυριακή 2 Ιουνίου 2013

''ΛΕΝΤΙΚΑ'' της Ντομινίκ Ρώμα

Η λέξη ''Λεντίκα'' προέρχεται από το lando (είδος άμαξας).
Η ανάγκη μεταφοράς των ευγενών,και ιδιαίτερα των κυριών,στα στενά σοκάκια της Βενετίας
δημιούργησε αυτό το περίτεχνο κουβούκλιο,από ξύλο και χοντρό δέρμα για να είναι σχετικά ελαφρύ,με μεταξωτό εσωτερικό φοδράρισμα,το οποίο απετέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι
κάθε μεγάλου αρχοντικού των Επτανήσων.
Στα αριστερά και δεξιά προσαρμόζονταν δύο ξύλινοι δοκοί ώστε να μπορούν οι βαστάζοι
να την συγκρατούν και να την κινούν.
Η χρήση της έχει αρχαιορωμαϊκές αναφορές,ενώ η συγκεκριμένη είναι του 18ου αιώνα,
όπως και κάποιες ελάχιστες που επίσης διασώζονται στην Κέρκυρα και στο Μουσείο Μπενάκη.

ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ

Βοριάς=Τραμουντάνα

Ανατολή=Λεβάντες

Νοτιάς=Όστρια

Δύση=Πουνέντες

Στις 45 μοίρες έχουμε:

Βορειοδυτικός=Μαϊστρος

Βορειοανατολικός=Γρέγος

Νοτιοανατολικός=Σιρόκος

Νοτιοδυτικός=Γαρμπής

Στις 22,5 μοίρες έχουμε:

Πουνεντομαϊστρος , Μαϊστροτραμουντάνα , Γρεγοτραμουντάνα , Γρεγολεβάντες , Σιροκολεβάντες , 

Όστριοσιρόκος , Οστριογάρμπης και Πουνεντογάρμπης

από τον ''Περίπλου'' του Διον.Ρώμα


Σάββατο 1 Ιουνίου 2013

CORFU TOWN SPIANADA SQUARE by Vlasis Tsonos

Between the city and the old castle there is so called “Spianada Square” which is not really a square but is the biggest most lively and impressive square in Greece. Its name originates from Italian word “Spianare” that means “to flatten”. The area used to be a fortification because it was necessary to have vacant area between the city and the castle. No construction was allowed to be made on this vast territory as any time military activities could take place there. It was finally shaped in 1628 and contributed in the constitution of concrete urban identity influencing the social life of Corfu. Unusual for Greece, Spianada has removed the city from the sea, creating however the liveliest part of modern life, combining trade, recreation, social activities and important happenings of the city. In the biggest open space of Spianada, you can see: Peristyle of Maitland, in the southern tip of Spianada is a simple, circular, ionic monument that was erected to honor the first English Commissioner Thomas Maitland (1816 - 1824). General and the Head of British forces of the Mediterranean, Maitland was the most difficult English Commissioner.
Nowadays it is one of the most popular places in town for visitors and the meeting point for most social gatherings. Three important historical periods are surrounding the square in stone: The City Palace that reflects the British era in the history of Corfu, The Old Venetian Castle and “French” Liston with its beautiful arches lightened by Venetian lanterns.

***IMPORTANT NOTE***:
"Copyright © – Vlasis Tsonos Photography.
The reproduction, publication, modification, transmission or exploitation of any work contained herein for any use, personal or commercial, without my prior written permission is strictly prohibited. 
All rights reserved. "


''ΠΑΣΤΙΚΙΟΝ'' κατά τους Βενετούς από την Ελένη Χάρου (ΚΥΘΗΡΑ)



Ανέσυρα από τη βιβλιοθήκη μου ένα ξεχασμένο, μικρό, καλαίσθητο βιβλίο, έκδοση του 1988 από το Ε.Λ.Ι.Α. με παλιές συνταγές μαγειρικής. Είναι η πρώτη έντυπη μαγειρική στην Ελλάδα, που εξεδόθη στη Σύρο το 1828. Το πρωτότυπο ήταν στα Ιταλικά και μεταφράστηκε στα Ελληνικά από κάποιο ανώνυμο γιατρό. Με έκπληξη ανακάλυψα ανάμεσα στις συνταγές ένα παστίτσιο, που έχει τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του παστίτσιου, που συνηθίζομε στα Κύθηρα κατά την περίοδο των Απόκρεω και το ονομάζομε Βενετσιάνικο παστίτσιο. Αντιγράφω τη συνταγή για τη γλυκιά ζύμη με την οποία σήμερα φοδράρομε το καζάνι (τότε φαίνεται χρησιμοποιούσαν ταψί) και τη συνταγή για τη γέμιση. 
Αρτόκρεας (παστίκιον)
Λάβε δύω λίτρας κρέατος μοσχαρίου από το τρυφερόν μέρος. Κόψε το εις εμπρηστόλας ενός ταλάρου μέγεθος. Κοπάνισέ τας με το αμβλύ της μαχαίρας Βάλε τας εις εν εψητήριον με ολίγον χοιρομήρι και μυελόν κοκκάλων και επί της φωτίας άφες τας να κοκκινίσουν. Βρέξε τας έπειτα με κρεώζωμον ή και νερόν όσον αρκεί δια να εψηθούν. Άρτυσέ τας με πέπερι μοσχοκάρυδον και κιννάμωμον. Πρόσθεσε και ολίγα ξηρά δαμάσκηνα και άφες να εψηθούν τα πάντα ομού επί μετρίας φωτίας δια να μη διαλυθούν. Βάλε εν τοσούτω μίαν και ημίσειαν λίτραν μακαρονίων της Νεαπόλεως να βράσουν με νερόν και άλας. Ρίψε τα αφού αποβράσουν εις το κοσκίνιον διά να στραγγίση το νερόν των, βάλε τα έπειτα εις το εψητήριον, όπου είναι αι εμπρηστόλαι και ας εψηθούν ομού έως έν τέταρτον ώρας διά να νοστιμεύσουν. Τρίψε μίαν λίτραν τυρίου Κρητικού ή της Πάρμας. Καταβίβασε το εψητήριον από την φωτίαν. Ρίψε εις αυτό το τριμμένον τυρί ομού με βούτυρον σείων το εψητήριον δυνατά δια να ενωθή καλώς με τα μακαρόνια, τα οποία πρόσεξε να μην εγγίξης με την κουτάλαν, διά να μη διαλυθούν. Εξάπλωσε τότε εις το ταψίον το έν φύλλον του ζυμαρίου και επ’ αυτού βάλε τα μακαρόνια με το κρέας, τα οποία σκέπασε με το άλλο φύλλον, ούτως ώστε να φαίνεται ως κουβούκλιον, κάμνων επ’ αυτού οποία θέλεις ποικίλματα. Βάλε έπειτα το αρτόκρεας εις τον φούρνον και άφες το, έως να κοκκινίση. Πρόσεξε να το στείλης ζεστόν εις την τράπεζαν. Δύνασαι να μεταχειρισθής το εύθρυπτον ζυμάρι, φθάνει μόνον να ηξεύρης εις το δια το αρτόκρεας ζυμάρι να μην βάλης τόσον βούτυρον, δια να μη γένη πολλά παχύ.
Ζυμάρι εύθρυπτον
Λάβε εξ ουγγίας καθαρού πάχους και έξ βουτύρου, οκτώ ουγγίας λεπτού ζακχάρεως, τέσσαρας κρόκους αυγών, ολίγον άλας και ολίγην τριμμένην φλούδαν λεμονίου ή κίτρου. Ένωσε τα πάντα ομού καλώς και ενζύμωσέ τα με άλευρον, δια να κάμης το ζυμάρι, το οποίον πλάτυνε με τον εμπλαστήρα. Κόψε έν κομμάτι ζυμαρίου, πλάτυνέ το και βάλε το εις ταψίον…

ΛΕΥΚΑΔΑ 1η Ιουνίου 1743 το νησί σώζεται από την επιδημία πανούκλας (lefkada.at)

Λευκάδα: Η «πανούκλα τ΄ Αη Χαραλάμπου» και η «Άγια Κάρα»

edward-lear-09
Τo βασανισμένο νησί της Λευκάδας, στα μέσα του ΙΗ΄ αιώνα (1743-1744), γνώρισε μία ακόμη δοκιμασία. H φοβερή, για την εποχή εκείνη, «πανώλης νόσος» -ή αλλιώς, o «πανώλης λοιμός»- χτύπησε τo νησί.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία, 1800 ψυχές αφανίσθηκαν απ΄ «την πανούκλα τ΄ Άη Χαραλάμπου» – όπως οι ντόπιοι την έλεγαν. Απ΄ αυτούς, 1.028 ήταν οι κάτοικοι της πόλης (επί συνόλου 3.457, δηλαδή 1 πρός 3 περίπου) και 772 οι κάτοικοι της υπαίθρου. Επίσης, η ενετική φρουρά αποδεκατίσθηκε. Το ίδιο και όλόκληροι οικισμοί, όπως τα Κολυβάτα του ορεινού χωριού Αλέξανδρος. Τα νεκροταφεία της μικρής πολίχνης της Άγια-Μαύρας, γέμισαν από τα πολυάριθμα ξέπνοα κορμιά των δυστυχισμένων Λευκαδιτών. Ο τρόμος για την ξαφνική μάστιγα κυριάρχησε.
PANOUKLA1Pestarzt
Ο ιστορικός Σπυρ. Βλαντής γράφει:
«Τα συμπτώματα ήσαν φοβερά. Το πρόσωπον, αποβάλλον την φυσικήν αυτού χροιάν, επέκτα εντός ολίγου την του πτώματος. Η ίρις των οφθαλμών διεστέλλετο, τα χείλη συνενούντο, η γλώσσα έξηραίνετο. Ταύτα συνωδεύοντο υπό δίψης, ρίγους, παραληρήματος καί μανίας, παρά τά τοσαύτα δε δεινά το σώμα, εκλειπούσης πάσης του οργανισμού άντιδράσεως, κατέκειτο ως πτώμα. Οιδήματα εις τούς βουβώνας, ή υπό τας μασχάλας. Την κοιλίαν και το στήθος έκάλυπτον άνθρακες, σημείον άλάνθαστον σωτηρίας αν ζωηροί και οδυνηροί, θανάτου δε, αν ώχροί καί άνώδυνοι. Ουδεμία διάκρισις ήλικίας, φύλου, κοινωνικής τάξεως. Γενικός ο κίνδυνος και ο τρόμος. Εν τρισίν, ή πέντε ημέραις, οι προσβαλλόμενοι απέθνησκον, ευτυχείς δε όσοι εν ολίγαις ώραις άπηλλάσοντο των δεινών των.»
pestpest1
Για ενάμιση όλόκληρο χρόνο, από τον Ιανουάριο τού 1743 μέχρι τον Ιούνιο 1744, το θανατικό θέριζε τούς αδύναμους να αντιδράσουν κατοίκους του νησιού.
Τον Αύγουστο τού 1743 ο ιερομόναχος Ματθαίος, από την Ι. Μονή Δουσίκου, κοντά στα Τρίκαλα, φέρνει στην Λευκάδα την θαυματουργή κάρα (κρανίο) τού Αγίου Βησσαρίωνος, Αρχιεπισκόπου Λαρίσης.
Ένας Λευκαδίτης, ο Δημ. Πετριτσόπουλος, γράφει σχετικά στον αδελφό του, που βρισκόταν στην Ιταλία:
«…Διο, ως προς τους έπιζώντας δεν απομένει έλπίς σωτηρίας, εκτός και αν η Παναγία Παρθένος μαλάξη υπέρ ήμων την δικαιοτάτην οργήν του υιού της. Υπό το πνεύμα τούτο δέονται πάντες μετά πικρών δακρύων, πολλοί δε μετά δακρύων αίματος. Φαίνεται, όμως, ότι η Παναγία εισήκουσε των δεήσεων των πιστών και ευλαβών, διότι ενέπνευσεν εις τας Αρχάς να έπιτρέψουν την εκ Λευκάδος διέλευσιν του περιωνύμου λειψάνου τής κάρας τον Αγίου Βησαρίωνος του θαυματουργού, του μεγάλου εκείνου Αγίου, όστις καθημερινώς τελεί τοσαύτα θαύματα και όστις δια της διαβάσεώς του εκ των πανωλοβλήτων χωρών αποδιώκει το κακόν, των προσβεβλημένων ανακτώντων αμέσως την προτέραν ευεξίαν. Ένεκα τούτου φαντάσθητι οπόση είναι η πίστις και η έλπίς πάντων ήμων, αγωνιόντων να ίδωμεν αποκαθισταμένην την υγείαν. Χθες αι πληροφορίαι εβεβαίουν ότι η αγία κάρα έφθασεν εις Πρέβεζαν και σήμερον αναμένεται ενταύθα μετ΄ αφάτου ανυπομονησίας και χαράς των κατοίκων.
00251αγιος_βησσαριωνας
Με την παρέμβαση τού Αγίου, οι Λευκαδίτες σώθηκαν από την φοβερή ασθένεια. Έχτισαν μάλιστα ναό (σ.σ. ο ναός καταστράφηκε ολοσχερώς από τον μεγάλο σεισμό του 1948 και στη θέση του, στη συνοικία της «Αγίας Κάρας» χτίσθηκε αργότερα, το 1980, ένας μπετονένιος μονόχωρος ναΐσκος) προς τιμήν του -στον χώρο όπου είχε στηθεί προηγουμένως το Λοιμοκαθαρτήριο- και τον παραχώρησαν σαν μετόχι στην Μονη Δουσίκου. Η περιοχη εκείνη μέχρι σήμερα ονομάζεται «Άγια Κάρα». Καθιέρωσαν επίσης η 1η Ιουνίου, κάθε χρόνο, να γιορτάζεται επίσημα από την τοπική Εκκλησία σαν ημέρα ευχαριστήρια προς τον Θεό, για την απαλλαγή από το δεινό αυτό.
Επεξήγηση για την εικόνα με την μακρυά μύτη:
δανάη μυλωνάκη Η τεράστια μύτη των γιατρών χρησίμευε για πανοπλία ... μέσα έβαζαν στουπιά ποτισμένα με δίαφορα υγρά που νόμιζαν ότι κρατούν μακριά την πανούκλα

''ΠΩΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΝ ΟΙ ΒΕΝΕΤΟΙ ΤΟΥΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΟΥΣ''



ΖΑΚΥΝΘΟΣ
Ο προβλεπτής Ζακύνθου Βάρτολος Παρούτας έγραψε το 1592 για τους Ζακυνθινούς:
''Δεν χρησιμεύει το να εμπιστεύεται τις τον όχλον,διότι συνίσταται ούτος το πλείστον εξ αλητών
και παρεπιδήμων πανταχόθεν συναχθέντων,κατά συνέπειαν παντοίως διαφερόντων
περί τας ψυχικάς και διανοητικάς διαθέσεις,και εκ φύσεως φιλοπεριέργων και γλωσσαλγών''

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ
Ο προβλεπτής Κεφαλληνίας Φραγκίσκος Βραγαδίνος έγραψε το 1620 για τους Κεφαλονίτες:
''Καθ' όσον αφορά την κοινωνικήν διαγωγήν του λαού,δύναμαι να πληροφορήσω ότι η υπεροψία και η έπαρσις ιδιωτών τινών εκ της υψηλής κλάσεως υψώθη εις τοιαύτην ακμήν ανομίας,ώστε μάλλον επί τον λαοφθόρον στασιασμόν κλίνουσιν ή επί την αρμοδίαν ευπείθειαν.........Μη δυνάμενοι ούτοι άλλως να εκθυμαίνωσιν την παροργισμένην ψυχήν των,πότε μεν δι'ανοσίου χειρός γράφουσιν επί των τοίχων χαρακτήρας και σημεία βδελυρά ή δια γλωσσαλγίας προσβλητικής εις άκρον εκτοξεύγουσιν από του άμβωνος αποτροπαίους ύβρεις κατά των αρχών,γαυγίζοντες ως σκύλοι και διασύρουσιν την δημοσίαν υπόληψιν και την αθώαν ειλικρίνειαν των αντιπροσώπων του κράτους''

ΚΕΡΚΥΡΑ
Ο προβλεπτής Βενιάρος γράφει το 1624:
''Οι Κερκυραίοι είναι προς αλλήλους λίαν συνενωμένοι και ομόγνωμοι.
Εαν ποτέ γεννώνται διενέξεις αναμεταξύ αυτών,ενώπιον της ανακρίσεως άπαντες αμέσως ειρηνεύονται και κρύπτουσιν πάντοτε την αλήθειαν.
Εκ φύσεως είναι πονηροί και οξυδερκείς.
Επικρίνουσιν όλας των ημετέρων αντιπροσώπων
πράξεις,έως και τας ελαχίστας''

ΛΕΥΚΑΔΑ
Ο προβλεπτής Δανιήλ Δολφίν γράφει το 1711:
''ανήσυχα και ορμητικά πνεύματα''
και ο Φραγκίσκος Γριμάνι γράφει:
''ως κατάτι φιλέριδες,πλην όμως νομοταγείς και εις πάσαν παρέμβασιν
της εξουσίας λίαν ευπειθείς''

-Από το βιβλίο του Σπ.Γασπαρινάτου ''Η Βενετοκρατία στα νησιά του Ιονίου Πελάγους''