ΚΕΦΑΛΟΝΙΤΕΣ ΘΙΑΚΟΙ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ του Ορέστη Καππάτου

Θα ήθελα να αφιερώσω την εργασία αυτή , στην μνήμη του Ταξίαρχου της Πολεμικής Αεροπορίας Δημήτριου Κοκκινάκη, ο οποίος πριν λίγο καιρό αναχώρησε για το μακρινό ταξίδι και ήταν αυτός, που με συστηματική έρευνα πολλών ετών και προσεγγίζοντας αρχεία «φωτιά», συνέβαλε στην απόδειξη ότι οι Μαυρομιχαλαίοι , δεν ήταν αυτοί που πυροβόλησαν τον Καποδίστρια πισώπλατα. Επισημαίνεται ότι στην καθαυτήν δολοφονία, δεν έχουν συμμετάσχει ή εμπλέκονται Κεφαλλήνες & Θιακοί.

Οι Κεφαλλήνες και οι Θιακοί, αποδεδειγμένα βοήθησαν ποικιλότροπα την προσπάθεια Εθνικής Παλινόρθωσης. Με την συμμετοχή τους στην Φιλική Εταιρεία, στις μάχες του Λάλα, του Πέτα, των Αθηνών, ακόμα και σε σώματα ενόπλων υπό τον Κολοκοτρώνη, βρίσκουμε ονόματα από τα νησιά μας. Όμως δεν είναι ευρέως γνωστό, ότι στα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας και στην φάση διακυβέρνησης της χώρας από τον Καποδίστρια, η παρουσία των συμπατριωτών μας ήταν σημαντική. Τα ακόλουθα ονόματα, αναφέρονται σε βιβλιογραφία που στοιχειοθετεί - ταξινομεί τα γεγονότα, αμέσως μετά την δολοφονία του τότε Κυβερνήτη, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 (π.ημ).

- Κωνταντίνος Μεταξάς. Μέλος της τότε Γερουσίας. Το απόγευμα αυτής της ημέρας, ήταν ένας, εκ της τριμελούς επιτροπής που συμμετείχε μαζί με την ομάδα ιατρών, στην νεκροψία που διεξήχθη στο Κυβερνείο.

- Νίκος Μαράτος Γιατρός στο Ναύπλιο. Εκλήθη και συμμετείχε στην διαδικασία νεκροψίας για το πτώμα του Καποδίστρια και ήταν ένας από τους γιατρούς που συνέταξαν και συνυπέγραψαν τα πρακτικά της ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης. Τα γραφόμενα του , για τον τρόπο και την θέση της μοιραίας βολής είναι καταλυτικά , για την απόδειξη ότι άλλος ήταν αυτός που πυροβόλησε.

- Ταγματάρχης του μηχανικού Θεόδωρος Βαλλιάνος. Στην οικία του αρχικά κατέφυγε, μετά το εγχείρημα κατά του Κυβερνήτη, ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης. Μαζί με έναν ακόμα ένοπλο σωματοφύλακά του, αρχικά κατέλαβαν για μικρό χρονικό διάστημα το σπίτι του Ταγματάρχη και από εκεί, κατέφυγαν στην οικία του πρέσβη της Γαλλίας βαρόνου Ρουάν.

- Ευάγγελος (ή Ευαγγελινός) Ποταμιάνος. Ήταν ο αστυνόμος Ναυπλίας από το 1828. Το σπίτι του, βρισκόταν κοντά στην εκκλησία του Αγ. Σπυρίδωνα. Συμμετείχε στον αφοπλισμό του Γεώργιου Μαυρομιχάλη και του συνοδού του, όταν αυτοί κατέφυγαν στην οικία του πρέσβη της Γαλλίας βαρόνου Ρουάν. Επίσης έλαβε μέρος στις ανακρίσεις για την δολοφονία του Κυβερνήτη και ήταν ένας εκ των συντακτών του πορίσματος, βάση του οποίου παραπέμφθηκε σε στρατοδικείο, ο κατηγορούμενος Γεώργιος Μαυρομιχάλης.

- Ανθυπολοχαγός του πυροβολικού Γεώργιος Μομφεράτος. Επικεφαλής της πρώτης ολιγομελούς ομάδας στρατιωτών του τακτικού στρατού, που μετέβησαν στον χώρο της δολοφονίας, πλησίον του Ιερού Ναού του Αγ. Σπυρίδωνα Ναυπλίου και προσπάθησε, αλλά δεν κατόρθωσε, να συλλάβει και να αποσπάσει από το μαινόμενο πλήθος, τον πληγωμένο Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη. Είναι ο μοναδικός, που στην κατάθεσή του, αναφέρει ότι ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης απευθυνόμενος σε αυτόν, αρνήθηκε την δολοφονία του Καποδίστρια και δίνει ακριβείς πληροφορίες για τον τρόπο που εβλήθη, μετά την δολοφονία του Κυβερνήτη ο (αδίκως) κατηγορούμενος για τον φόνο, Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης (αλλά το ποιοί δολοφόνησαν τον Καποδίστρια είναι μια άλλη ιστορία).

- Αντώνιος Γαλανός – Λαμπίρης. Θιακός στην καταγωγή πλοίαρχος, ιδιοκτήτης πλοίου. Το όνομά του, αναφέρεται στις καταθέσεις μαρτύρων για τα γεγονότα της δολοφονίας του Κυβερνήτη.

- Μαρίνος Δεσάντης. Κάτοικος Ναυπλίου. Έμπορος από την Κεφαλονιά. Το σπίτι του, βρισκόταν πολύ κοντά στο σημείο δολοφονίας του Κυβερνήτη και το όνομά του, βρίσκεται στις καταθέσεις των μαρτύρων για τα γεγονότα.

- Χαράλαμπος Ποταμιάνος. Με καταγωγή από την Κεφαλονιά, αναφέρεται ως πλοίαρχος. Κοντά στο πλοίο του, ευρέθη την επόμενη μέρα της δολοφονίας του Κυβερνήτη, το πτώμα του Κωνσταντίνου Μαυρομιχάλη, το οποίο παρέλαβε Μανιάτης κληρικός, για τα περαιτέρω της ταφής.

Τα στοιχεία προέρχονται από την ακόλουθη βιβλιογραφία :

«Ποιοί δολοφόνησαν τον Καποδίστρια;» Δημήτριου Κοκκινάκη (Γυθεάτη)

«Γιατί δεν δολοφόνησαν οι Μαυρομιχαλαίοι τον Καποδίστρια» Άγγελου Μπελιτσάκου Β΄ έκδοση βελτιωμένη 2009

«Ιστορία της Νεότερης και Σύγχρονης Ελλάδας, τόμος Α΄» Τάσου Βουρνά

«Ιωάννης Καποδίστριας. Ο Θεμελιωτής του Ελληνικού κράτους» Βασίλης Σπανός μελέτη για τις εκδόσεις Περισκόπιο.

Read More

Η ΜΑΪΣΤΡΑ

στρατόνι του 1930 Κέρκυρα

Ο μεγάλος διάδρομος που διασχίζει το κτήμα από την μπασία, δηλαδή την κεντρική είσοδο, μέχρι την κατοικία λεγόταν μαΐστρα.
Συνηθίζανε να χτίζονται τα σπίτια στο τέλος του 
μετοχιού,οπότε ο όρος μεγάλη μαΐστρα,σήμαινε μεγάλη ιδιοκτησία.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα ο αντίστοιχος όρος ήταν και είναι,  τσιφλίκι.
Ένα από τα αιτήματα των Ριζοσπαστών κατά την διάρκεια του αγώνα τους για ένωση ήταν:
« Κάτω τα μεγάλα στρατόνια (στρατόνι=μαΐστρα) »

Read More

Η ΡΙΖΑ

"Κι αν εξεράθη το κλαρί, πάντα χλωρή είν’ η ρίζα"


Aριστοτέλης Βαλαωρίτης


*ευχαριστούμε τον συναγωνιστή Επτανήσιο Θόδωρο Κονιδάρη για την ανάρτηση της σοφής αυτής ρήσης

Read More

ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΙΩΝ της Κατερίνας Αλυσανδράτου

Από τα διάφορα πιστοποιητικά θανάτου στα Επτάνησα την εποχή της Ενετοκρατίας οι ασθένειες αναφέρονται με ιταλικούς όρους, που αποδίδονται, αλλά και με λαϊκές εκφράσεις. 

στολή προστασίας των γιατρών που θεράπευαν την πανούκλα από τον 14ο μέχρι και τον 17ο αιώνα

Σ΄ αυτά τα πιστοποιητικά θανάτου εκτός από τη θέρμη κοντίνουα, που ήταν η συχνότερη αιτία θανάτου, αναφέρονται και άλλες αρρώστιες με τις εξής ονομασίες:
 δρόπικα ή υδροπίζια (idropisia, υδροπικία), θερμή μαλίγνια (maligna = κακοήθης), ή ακούτα (acuta = οξεία), φαούσα ( φαγέδαινα = έλκος που κατατρώγει τις σάρκες). Έχει μείνει και η κατάρα στα Επτάνησα (φάουσα να σε φάει). 
Αναφέρεται ακόμα στις αιτίες θανάτου ότι “ο δείνα απέτυχε της παρούσας ζωής”, ή για τις γυναίκες ότι πέθαναν στο “γέννημα” (το παιδί) ή από “ανάγκη της λεχονιάς” ή από “γκαστρία” ή “εμπόδιον της γέννας” ή από κανκάρενα (cancrena = γάγγραινα). 
Αναφέρονται ακόμη το απόστεμα, το φλούσο (flusso) λατινικά: fluxus di sangue, δηλαδή αιμοραγία, λυσοντερία (δυσεντερία) ή ορθόπνοια, ή πλευρίτιδα, πούντα (punta) γερό κρύωμα (p. de petto = πλευρίτιδα), πόνος υποχοντρικός, βόλβολου (volvolo = ειλεός), υποκοντρία.

Read More

ΤΑ ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ επιμέλεια Κατερίνα Αλυσανδράτου

Την παραμονή των Θεοφανείων στολίζουμε τα εικονίσματά μας με πικρονέρατζα (πικρά πορτοκάλια) και περνάει ο παπάς και μας Αγιάζει τα εικονίσματα και το σπίτι.

Την άλλη μέρα, τα Θεοφάνεια, πάμε όλοι στην εκκλησία με φούντες πορτοκάλια. Τα αφήνουμε πάνω στο πάρκο. Στην λειτουργία ο πάπας, κάνει τον Αγιασμό, βαφτίζει τα πορτοκάλια και αγιάζει τους ανθρώπους, ραντίζοντάς τους με Αγιασμό.

 Μετά από τη λειτουργία βουτάμε τα πορτοκάλια μέσα στον Αγιασμό, τα αγιάζουμε και τα παίρνουμε σπίτι μας μαζί με λίγο αγιασμό που βάζουμε στα μπουκάλια ή στα ποτήρια που έχουμε φέρει μαζί μας .

Μητροπολίτης Ζακύνθου
Διονύσιος

Το μεσημέρι ο Δεσπότης παίρνει το σταυρό και μαζί με τους παπάδες, τους ψαλτάδες και την μουσική κατεβαίνει στο λιμάνι όπου αγιάζει τα νερά. Μερικοί άνθρωποι βουτάνε τα μαντίλια τους στη θάλασσα και πλένουνε τα μάτια τους.

Μετά γυρίζουμε όλοι στα σπίτια μας όπου μας περιμένει η αλιάδα μαζί βέβαια με τα ψάρια και το μπακαλάο. 

Σπουδαία λεπτομέρεια.

 Την παραμονή χρησιμοποιούμε πικρά πορτοκάλια και των Θεοφανείων γλυκά. Αυτό συμβολίζει ότι όπως αλλάζουν τα πορτοκάλια έτσι αλλάζει και η ζωή μας μετά τη βάπτιση.

Read More

ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ επιμέλεια Δημήτρια Φωκά

Πρωτότυπο ήταν το πάρκο των Φώτων που έφτιαχνε ο παπά Γιάννης ο Κόμης στα Μαυράτα στον Ελιό.

 Εκείνος έστηνε στενόμακρες στοές από πρασινάδα-κουμαριές φοίνικες και μυρσίνες-που ξεκινούσαν 

από τις δυο πόρτες του ιερού και έφταναν με ορθές γωνίες ως το κέντρο της εκκλησιάς που βρισκόταν το πάρκο, πολυτελέστατο ,πνιγμένο από κυπαρίσσια, φοίνικες και μυρτιές.

Κι απο ψηλά ,από τη σκάλα ,κατέβαινε ένας σωλήνας που ξεκινούσε από μια βαρέλα τοποθετημένη εκεί πάνω. 

Το νερό της βαρέλας διοχετεύονταν στα δοχεία του πάρκου με 3 κρουνούς. Όταν έφτανε ο παπα Κόμης στη φράση "Αντλήσατε ύδωρ μετ’ευφροσυνης εκ των πηγών του σωτηρίου", άνοιγε με τα χρυσοντυμένα χέρια του τις 3 στρόφιγγες και το νερό ξεπετιόταν κελαριστό.

Κι όταν έρχονταν η ώρα του '' Εν Ιορδάνη'' , ψάλλοντας "το Πνεύμα εν ειδει περιστεράς "έπαιρνε και άνοιγε ένα ξύλινο γυαλιστερό κουτί κι άφηνε να φύγει προς το ταμούζο της εκκλησιάς ένα ολόλευκο περιστέρι.!!!!

η φωτο είναι δείχνει τον Μητροπολίτη Δημήτριο 8/8/17

- Η περιγραφή από το βιβλίο « Κεφαλλονίτικη λατρεία » του Δημ.Λουκάτου 1946

Read More

ΟΙ ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ ΤΣΗ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

Οι καλικάντζαρ΄(οι) ή τα παγανά όπως και λέμε στο τόπο μας γυρίζνε (γυρίζουν) απ΄ τα Χριστούγεννα μέχρι του Φωτώνε (Φώτων). Οι μαννάδες εφλάανε τα αβάφτιστα και εν γένει τα μικρά. Τσ΄ βάνανε σταυρούς και φυλακτά κι εικόνες στα μαξιλάρια τσ απ΄ κάτ΄(ω) και εκαίανε (έκαιγαν) λιβάν΄(ι). Μόλις σουρούπωνε δεν αφήνανε ανοιχτή τη πόρτα, αλλ΄ αμέσως τη κλειούανε (έκλειναν) γιατί σκιαζόντανε μη μπούνε μέσα τα παγανά.

Αν τύχαινε να μπη κανένας στο σπίτ(ι) που ΄ρχόντανε απέξω αμέσως παίρνανε ένα δαυλί αναμμένο και ρίχνανε σπίθες μπροστά στη πόρτα «Να φύβγη το κακό» που μπήκε στο σπίτ(ι). Επιστεύανε ακόμη, πως τα μεσάνυχτα κατεβαίνανε απ΄ το μπουχαρί (καπνοδόχο) στο σπίτι. Γι΄ αυτό η νοικοκυρά πίθωνε (έκρυβε) όλα τα φαγιά, και το ψωμί καλά μη το μαγαρίσνε τα παγανά. Οι αλαφροΐσκιωτοι που τσ΄ βλέπανε, τσ΄ βλέπανε ψλούς (ψηλούς) με ουρά, κουτσούς και με γένεια σα τραγιά.

Γράψε κι ένα περιστατικό τόπαθε ένας χωριανός μας με τσ΄ καλικάντζαρους.

Ήτανε γείτονάς μας, αλλ΄ σύ δεν είχες γεννηθή ακόμη δεν τον εγνώρισες. Αυτός έκανε το ψάλτη στη Χώρα. Συγκοινωνίες δεν ήτανε ΄κειό το καιρό. Ο ψάλτης αυτός επήενε από βραδίς το Σάββατο για το ΄σπερνό (εσπερινό). Τέσσερες ώρες κοντά (περίπου) πορεία, και καθόντανε και για τη Κυριακή στη λειτουργία.Ένα Σάββατο δεν μπόρεσε να πάη κι αποφάσισε να σηκωθή τη νύχτα να πάη στη χώρα για να προκάμ΄(η) (προλάβη) τον όρθρο. Ρολόγια δεν είχαμε ΄κειο το καιρό, όπως είπαμε, κι ο κόσμος εξύπναε με το λάλημα του κοκοτού. Ο πρώτος κοκοτός ελάληγε στις δύο (2) η ώρα τα μεσάνυχτα. Στις τρεις (3) η ώρα ελάληγε ο δεύτερος ο κοκοτός και στη συνέχεια. Υπήρχανε όμως και βολές (περιπτώσεις) εξαιρετικά βέβαια, που ο κοκοτός ελάληγε το απόδειπνο. Έτσι τούρθε να λαλήσ(η) και ΄κεινη τη νύχτα, μοιάζει νάτανε για την αλλαγή του καιρού. Ο άνθρωπος αυτός ενόμισε ότι ήτανε η κανονική ώρα, εντύθηκε κι έφυγε.

Σαν επερβάτησε νιαν (μίαν) ώρα περίπου, αγνάντεψε σ΄ απόστασ΄(η) 100 μέτρα κοντά ένα χωροφύλακα που περβάταγε (περπατούσε) πολύ σιγά. Αυτός εθάρρεψε αμέσως πως θα νέχη συντροφιά και τάχυνε το περβάτημά τ΄(ου) να τόνε προλάβη. Αλλά τον χωροφύλακα ούτε τον έφθανε ούτε κι αυτός απομακρυνόντανε. Όταν περβάτησε πολύ απόσταση έφτασε σε νια (μία) ρεμματιά. Εκεί το λέανε (ονομάζετο η περιοχή, η τοποθεσία) Δύο Χάροι. Εκεί ήτανε πολλά πλατάνια και στο ρέμα υπήρχε και νια (μιά) βρύσ΄(η). Τότενες βλέπη το χωροφύλακα πόρχεται και κάθεται απά (επάνω) στη βρύσ΄(η). Μόλις τον επλησίασε ο χωριανός μας το χωροφύλακα (που δεν ήταν άλλος από καλλικάντζαρο) τούπε. Βλέπ΄ς (βλέπεις) που σ΄ έφτασα κι ας μη με καρτέργες (περίμενες).

Αμέσως αυτός εξαφανίστηκε και βρόντο και κάτω στο νερό της βρύσης παρουσιαστήκανε πέντε – εξ γουρούνια. Εκυλιόντανε μέσα στο νερό και μουγκρίζανε. Αυτός αρχίνησε να τρέμη, να προσεύχεται και να παρακαλιέται.

Ξεκίνησε από ΄κείθε σέρνοντας γιατί δεν τον εβαστάγανε (εκρατούσαν) τα ποδάριατ΄(ου). Έφθασε στη Χώρα μέρα πλατιά. Η απόσταση δεν ήτανε παραπάνω από νια (μία) ώρα. Όταν εμπήκε στην εκκλησά λιγοθύμισε (λιποθύμισε). Κι όταν τον αναφέρανε (συνέφεραν) με διάφορα ρεμέντια τους διηγήθηκε όλη του την περιπέτεια. Του κάμανε διαβάσματα αλλά σε λίγες μέρες πέθανε.

Γράψε πως η θέσ΄(η) Δύο Χάρ΄(οι) βρίσκεται ακριβώς στη περιφέρεια Καβάλλου (χωρίου της Λευκάδος του δήμου Σφακιωτών) και Σπανοχωρίου (επίσης χωρίου της Λευκάδος του δήμου Σφακιωτών).

Πληροφοριοδότης: Τιμολέων Βερύκιος, Γραμματικές γνώσεις Απόφοιτος 4ταξίου Δημοτικού, Ετών 72.

Συντάκτρια: Βερυκίου Σταυρούλα του Χρήστου, Άμεσος λαογραφική συλλογή εκ του Χωρίου Δρυμώνος του Νομού Λευκάδος, Χρόνος συλλογής Πάσχα ΄69, Πανεπιστημιακόν έτος 1968-1969.

Πηγή: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Read More