Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 2020

Η ΝΤΟΓΑΝΑ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ της Δημήτριας Φωκά



Ένα από τα πιο εμβληματικά οικοδομήματα της Βενετίας είναι το Punta della Dogana, το τελωνείο που χτίστηκε στην Αναγέννηση και κλέβει την παράσταση ακόμα και σήμερα.  Κατά τον 15ο αιώνα οι εξελίξεις στην εμπορική δραστηριότητα της Βενετίας οδηγούν στην μεταφορά και κατασκευή κατασκευή νέου Τελωνείου στο δυτικό άκρο του νησιού Ντορσοντούρο απέναντι από το παλάτι των Δόγηδων.Το κτίριο σε σχέδια του αρχιτέκτονα Giuseppe Benoni κατασκευάστηκε σε στρατηγική θέση εκεί που ενώνεται το Canale Grande με το κανάλι της Giudecca ώστε κανένα πλοίο να μην μπορεί να περάσει αν πρώτα δεν είχαν πληρωθεί οι απαραίτητοι δασμοί. 

Το τριγωνικό σχήμα του κτιρίου είναι μια άμεση αναφορά στα πλοία της Βενετίας, ενώ το σύμπλεγμα με τα αγάλματα που στεφανώνει την στέγη, συμβολίζει την υπεροχή της Γαληνότατης. Δύο Άτλαντες κρατούν μια χρυσή σφαίρα που πάνω της στέκεται η θεά Τύχη. Όλο το σύμπλεγμα μπορεί να γυρίζει ανάλογα με τη φορά του ανέμου. 
Το τελωνείο αποπερατώθηκε το 1682 και χρησιμοποιήθηκε μέχρι και τη δεκαετία 1980 για να μείνει μετά άδειο κι εγκαταλειμμένο για 30 χρόνια. Χάρη στον δισεκατομμυριούχο συλλέκτη έργων τέχνης Φρανσουά Πινό, η παλιά αποθήκη του τελωνείου αναστηλώθηκε και μεταμορφώθηκε σε μουσείο υψηλών προδιαγραφών με τις αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις του Ιάπωνα αρχιτέκτονα Ταντάο Άντο.- Το ίδιο το κτίριο είναι ένα συναρπαστικό έργο. Στο εσωτερικό του, ο Ιάπωνας αρχιτέκτονας απομάκρυνε αλλοιώσεις και προσθήκες αιώνων επαναφέροντας το εσωτερικό στην καθαρή του μορφή από κόκκινα τούβλα και ξύλινα δοκάρια. Μέσα σε αυτό το χώρο, ο Ando πρόσθεσε το δικό του σύγχρονο όραμα, κόβοντας παράθυρα στις αρχαίες πύλες του Benoni, για να χαρίσει φευγαλέες εικόνες των περαστικών πλοίων, προσθέτοντας επιπλέουσες τσιμεντένιες σκάλες προς τιμήν του πρωτοποριακού βενετού μοντερνιστή Carlo Scarpa και ανεγείροντας το δικό του εμπορικό σήμα, τις καλογυαλισμένες επιφάνειες από μπετόν αρμέ σε ορθογώνιες αίθουσες.Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια συνειδητή και δραματική αντιπαράθεση του παλιού και του νέου, που ταυτόχρονα αποδίδει την οφειλόμενη τιμή στην ιστορία της ναυσιπλοΐας της πόλης και στην μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική της.

Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2020

ΛΕΥΚΑΔΑ ΚΑΙ ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ



Το 1684 την Λευκάδα, κατέλαβαν οι Ενετοί και επισημοποίησαν την κατοχή τους με την συνθήκη του Κάρλοβιτς το 1699*. 
Η πρωτεύουσα Αγία Μαύρα, μεταφέρθηκε από τους Ενετούς στη σημερινή της θέση που τότε ονομαζόταν «Αμαξική». Από τη χρονιά αυτή οι πολιτικές τύχες της Λευκάδας είναι ίδιες με τις τύχες των άλλων ιονίων νήσων. 
Κάτω από τη σημαία της Βενετίας τα νησιά του Ιονίου απόκτησαν για πρώτη φορά πολιτική ενότητα, αν και η Βενετική κυριαρχία δεν υπήρξε η ίδια σε όλα τα νησιά. Η ευέλικτη ενετική πολιτική χάραξε στα Επτάνησα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά πλαίσια προσαρμοσμένα στα τοπικά έθιμα που βρήκε σε κάθε νησί: αναγνώρισε παλιότερα προνόμια, υιοθέτησε θεσμούς και επέτρεψε την τοπική αυτονομία και τη δημιουργία τοπικής αριστοκρατίας.
 Έτσι τα Επτάνησα, πέραν των ομοιοτήτων που συνεπαγόταν η κοινή πολιτική πορεία, παρουσιάζουν και διαφορές. Π. χ. η Κέρκυρα και η Κεφαλονιά αντιπροσωπεύουν δυο διαφορετικά πολιτειακά-διοικητικά συστήματα. Στην Κέρκυρα το πολίτευμα έχει έντονη την παρουσία του τοπικού αριστοκρατικού στοιχείου ενώ στην Κεφαλονιά παρουσιάζεται μεγαλύτερη διείσδυση του λαϊκού στοιχείου. Η Λευκάδα διοικείται σύμφωνα με τον δικό της Καταστατικό Χάρτη, «τα προνόμια της Κοινότητας της Αγίας Μαύρας» που της παραχώρησε ο Μοροζίνι το 1684.
Η κυρίαρχη τάξη είναι οι nobili, δηλαδή, οι «ευγενείς» ή «άρχοντες», οι κάτοχοι μεγάλης κτηματικής περιουσίας που αποτελούν μια ελάχιστη μειοψηφία. Μόνο τα μέλη της έχουν πολιτικά δικαιώματα (cittadini). Αρχικά μόνο 70 οικογένειες ανήκουν στους cittadini αλλά σταδιακά το δικαίωμα αυτό το αποκτούν περισσότεροι. Η δεύτερη τάξη είναι οι αστοί: οι έμποροι, οι οποίοι έχουν και σπίτι στην πόλη και υπολογίσιμη περιουσία στον κάμπο της πόλης, οι γιατροί, οι δικηγόροι, οι συμβολαιογράφοι, οι φαρμακοποιοί-όλοι αυτοί αποκαλούνται signori και επισήμως notabili. Δεν έχουν πολιτικά δικαιώματα αλλά διαθέτουν κοινωνικό κύρος. 
Ακολουθούν τα κατώτερα στρώματα της δεύτερης τάξης: οι μικροκτηματίες της περιοχής του κάμπου, της πόλης, οι οποίοι διέμεναν στην πόλη, και οι χειρώνακτες επαγγελματίες (ξυλουργοί, χτίστες, βυρσοδέψες, μακελλάρηδες, ράφτες, σανδαλοποιοί, σαπωνοποιοί κ.λ.π.). Και στο χαμηλότερο σκαλοπάτι της αστικής κοινωνικής κλίμακας οι μικροαλιείς, οι μεταφορείς και οι χωρίς μόνιμη εργασία: οι κατ’ εξοχήν «μπουρανέλλοι». 
Κάποιοι μεγαλοκτηματίες βρίσκονται στην ύπαιθρο, μερικοί από τους οποίους διαμένουν και στην πόλη. Είναι οι «αφέντες» της περιοχής, έχουν προστάτες στο αρχοντολόι της πόλης και κολίγους στα κτήματά τους. 
Το πολυπληθέστερο πληθυσμιακό στρώμα το αποτελούν οι ελεύθεροι μικροκτηματίες γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι της υπαίθρου. Ζουν εξαιρετικά επίπονα και στερημένα υπό την σκληρή εκμετάλλευση των αρχόντων και των Ενετών. Ένα πολύ μικρότερο μέρος είναι οι κολίγοι, που καλλιεργούν τα κτήματα των κτηματιών. Συνολικά η ύπαιθρος συγκεντρώνει το 80% του πληθυσμού.
Ορισμένοι επαινούν την αποτελεσματικότητα και την διπλωματικότητα του ενετικού συστήματος διακυβέρνησης: εκσυγχρόνισε τη δημόσια ζωή, ιδρύοντας δικαστήρια και βάζοντας τις βάσεις για την οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών. Δεν παύει όμως να είναι ένα σύστημα ολιγαρχικό, που επέβαλε την οικονομική και πολιτική κυριαρχία μιας μειοψηφίας σε βάρος των πολλών και εξέθρεψε έτσι τις κοινωνικές αντιδικίες και συγκρούσεις της εποχής.
*
Η Συνθήκη του Κάρλοβιτς ήταν μια διεθνής συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε στις 26 Ιανουαρίου 1699 στο Σρέμσκι Καρλόβτσι, μια πόλη στη σημερινή Σερβία. Η συνθήκη τερμάτισε τον αυστροοθωμανικό πόλεμο του 1683-1697 στον οποίο οι Οθωμανοί ηττήθηκαν

Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2020

Ο ΒΕΝΕΤΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ ΟΡΟΦΟΣ της Δημήτριας Φωκά


Στην Βενετία τον καιρό της Αναγέννησης ο πρώτος όροφος των παλατιών πάνω από το ισόγειο ονομαζόταν piano nobile.Ο όροφος αυτός είχε ψηλότερα ταβάνια από τους υπόλοιπους άλλους ορόφους , μεγαλύτερα παράθυρα, μπαλκόνια ή λόντζες .Σε αυτόν τον όροφο βρίσκοταν οι πολυτελείς χώροι υποδοχής ,κομψά διακοσμημένα σαλόνια κι οι κρεβατοκάμαρες της οικογένειας.Μια εντυπωσιακή σκάλα οδηγούσε εξωτερικά από το ισόγειο στον πρώτο όροφο για να αποφεύγουν οι επισκέπτες να χρησιμοποιούν την ίδια εσωτερική σκάλα με το υπηρετικό προσωπικό.
Το piano nobile κτιζόταν πάνω απο το ισόγειο για να έχει καλύτερη θέα , περισσότερο φως ημέρας ,να αποφεύγεται η υγρασία των καναλιών κι οι δυσάρεστες οσμές του δρόμου.
Διάσημα κτίρια στη Βενετία με piano nobile..Ca'Foscari,Ca'Vendramin Calergi ,Palazzo Barbarigo.

Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2019

ΠΑΝΤΑ ΜΑΝΑ !!! του Μάκη Τζουγανάτου


μωρό που θηλάζει την εδώ και δύο μέρες,νεκρή μάνα του
μνημείο σφαγής από τους γερμανούς Λιγκιάδες Ιωαννίνων
3/10/1943
η μητρότητα δεν έχει σύνορα


Ήταν στον μήνα της,μια κοιλιά εκεί πέρα,έκανε όλες τις δουλειές.Πήρε το σίκλο να βγάλει νερό από την στέρνα, κόπηκε η τριχιά! πήγε στο Κατώϊ πήρε το Γραμπαούνι το έδεσε με μια σπαρτσίνα και πολεμούσε να πιάσει το σίκλο.Καθώς έσκυψε της ήρθε ζαλάδα,μα έδωσε κουράγιο στον εαυτό της.Έβγαλε τον σίκλο.Πήγε στο στάβλο γέμισε την μανιαδούρα με άχυρο-πήρε και φόρτωσε το γαϊδούρι και πήγε για ελιές εκεί κοντά στο χωριό.
Ο άνδρας της με τα πεθερικά της είχαν φύγει πολύ πρωϊ για μακρινά χωράφια.
Σαν την είδε η γειτόνισσα της είπε:
- Μωρή κουρλάθηκες που πας;   και όμως έφυγε. 
Μάζευε ελιές την έπιασαν οι πόνοι , μπήκε στο καλύβι , άναψε φωτιά και κάθισε πάνω στο σαμάρι του γαϊδάρου,εκεί μέσα στο καλύβι γέννησε ! μόνη της...
Σπαργάνωσε το μωρό , γύρισε το σαμάρι ανάποδα και το έβαλε μέσα αφού το θηλύκωσε με ό,τι σκουτιά είχε ,αλλά δεν είχε κουράγια για να φύγει, τουρτούριζε από το κρύο.
Την πήρε το απόγευμα,την βρήκε ο άνδρα της γεννημένη την πήγε σπίτι. Η πεθερά έσφαξε τον διπλολίρη κόκορα να πιεί ζουμί η λεχώνα , ξάπλωσε στην κοκέτα της , αλλά δεν μιλούσε δεν είχε κουράγια .
Νύχτωσε τα αστραπόβροντα κουνούσαν το σπίτι,το μικρό ξύπνησε,σηκώθηκε και το πήρε μαζί της, έβγαλε το στήθος της να το βυζάξει ,αυτό έτρωγε λαίμαργα.
 Έμεινε έτσι για ώρες με το βυζί στο στόμα, μέχρι που πάγωσε η μάνα και το μωρό έβαλε τις κλάψες.
 Η πεθερά χτύπησε το Μοροφίντο λέγοντας:
- Μωρή δεν ακούς το μωρό; απάντηση δεν πήρε , ο πέθερός στο Μαγειριό και ο άνδρας κοιμόντουσαν στο Σαλίτζο χαμπάρι δεν πήρανε . 
Η πεθερά άνοιξε την πόρτα και με τον λύχνο πλησίασε , η Μάνα παγωμένη νεκρή ,έβαλε τις φωνές !!! Πήρε το μωρό στην αγκαλιά της ,το έβαλε στο στήθος της ,αλλά γάλα δεν είχε !
Έτσι το πήγε στην άκρη του χωριού ,σε μια γαλακτοφορούσα (όπου είχε μωρό) και αυτή το μεγάλωσε ΕΖΗΣΕ …
(Αληθινή Ιστορία στα Πατρικάτα Ερύσσου 1917) η Μάνα ήταν Θεοδοσία (Θεώνη) Μπέργιου …

Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019

ΚΕΦΑΛΟΝΙΤΕΣ ΘΙΑΚΟΙ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ του Ορέστη Καππάτου





Θα ήθελα να αφιερώσω την εργασία αυτή , στην μνήμη του Ταξίαρχου της Πολεμικής Αεροπορίας Δημήτριου Κοκκινάκη, ο οποίος πριν λίγο καιρό αναχώρησε για το μακρινό ταξίδι και ήταν αυτός, που με συστηματική έρευνα πολλών ετών και προσεγγίζοντας αρχεία «φωτιά», συνέβαλε στην απόδειξη ότι οι Μαυρομιχαλαίοι , δεν ήταν αυτοί που πυροβόλησαν τον Καποδίστρια πισώπλατα. Επισημαίνεται ότι στην καθαυτήν δολοφονία, δεν έχουν συμμετάσχει ή εμπλέκονται Κεφαλλήνες & Θιακοί.
Οι Κεφαλλήνες και οι Θιακοί, αποδεδειγμένα βοήθησαν ποικιλότροπα την προσπάθεια Εθνικής Παλινόρθωσης. Με την συμμετοχή τους στην Φιλική Εταιρεία, στις μάχες του Λάλα, του Πέτα, των Αθηνών, ακόμα και σε σώματα ενόπλων υπό τον Κολοκοτρώνη, βρίσκουμε ονόματα από τα νησιά μας. Όμως δεν είναι ευρέως γνωστό, ότι στα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας και στην φάση διακυβέρνησης της χώρας από τον Καποδίστρια, η παρουσία των συμπατριωτών μας ήταν σημαντική. Τα ακόλουθα ονόματα, αναφέρονται σε βιβλιογραφία που στοιχειοθετεί - ταξινομεί τα γεγονότα, αμέσως μετά την δολοφονία του τότε Κυβερνήτη, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 (π.ημ).
- Κωνταντίνος Μεταξάς. Μέλος της τότε Γερουσίας. Το απόγευμα αυτής της ημέρας, ήταν ένας, εκ της τριμελούς επιτροπής που συμμετείχε μαζί με την ομάδα ιατρών, στην νεκροψία που διεξήχθη στο Κυβερνείο.
- Νίκος Μαράτος Γιατρός στο Ναύπλιο. Εκλήθη και συμμετείχε στην διαδικασία νεκροψίας για το πτώμα του Καποδίστρια και ήταν ένας από τους γιατρούς που συνέταξαν και συνυπέγραψαν τα πρακτικά της ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης. Τα γραφόμενα του , για τον τρόπο και την θέση της μοιραίας βολής είναι καταλυτικά , για την απόδειξη ότι άλλος ήταν αυτός που πυροβόλησε.
- Ταγματάρχης του μηχανικού Θεόδωρος Βαλλιάνος. Στην οικία του αρχικά κατέφυγε, μετά το εγχείρημα κατά του Κυβερνήτη, ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης. Μαζί με έναν ακόμα ένοπλο σωματοφύλακά του, αρχικά κατέλαβαν για μικρό χρονικό διάστημα το σπίτι του Ταγματάρχη και από εκεί, κατέφυγαν στην οικία του πρέσβη της Γαλλίας βαρόνου Ρουάν.
- Ευάγγελος (ή Ευαγγελινός) Ποταμιάνος. Ήταν ο αστυνόμος Ναυπλίας από το 1828. Το σπίτι του, βρισκόταν κοντά στην εκκλησία του Αγ. Σπυρίδωνα. Συμμετείχε στον αφοπλισμό του Γεώργιου Μαυρομιχάλη και του συνοδού του, όταν αυτοί κατέφυγαν στην οικία του πρέσβη της Γαλλίας βαρόνου Ρουάν. Επίσης έλαβε μέρος στις ανακρίσεις για την δολοφονία του Κυβερνήτη και ήταν ένας εκ των συντακτών του πορίσματος, βάση του οποίου παραπέμφθηκε σε στρατοδικείο, ο κατηγορούμενος Γεώργιος Μαυρομιχάλης.
- Ανθυπολοχαγός του πυροβολικού Γεώργιος Μομφεράτος. Επικεφαλής της πρώτης ολιγομελούς ομάδας στρατιωτών του τακτικού στρατού, που μετέβησαν στον χώρο της δολοφονίας, πλησίον του Ιερού Ναού του Αγ. Σπυρίδωνα Ναυπλίου και προσπάθησε, αλλά δεν κατόρθωσε, να συλλάβει και να αποσπάσει από το μαινόμενο πλήθος, τον πληγωμένο Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη. Είναι ο μοναδικός, που στην κατάθεσή του, αναφέρει ότι ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης απευθυνόμενος σε αυτόν, αρνήθηκε την δολοφονία του Καποδίστρια και δίνει ακριβείς πληροφορίες για τον τρόπο που εβλήθη, μετά την δολοφονία του Κυβερνήτη ο (αδίκως) κατηγορούμενος για τον φόνο, Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης (αλλά το ποιοί δολοφόνησαν τον Καποδίστρια είναι μια άλλη ιστορία).
- Αντώνιος Γαλανός – Λαμπίρης. Θιακός στην καταγωγή πλοίαρχος, ιδιοκτήτης πλοίου. Το όνομά του, αναφέρεται στις καταθέσεις μαρτύρων για τα γεγονότα της δολοφονίας του Κυβερνήτη.
- Μαρίνος Δεσάντης. Κάτοικος Ναυπλίου. Έμπορος από την Κεφαλονιά. Το σπίτι του, βρισκόταν πολύ κοντά στο σημείο δολοφονίας του Κυβερνήτη και το όνομά του, βρίσκεται στις καταθέσεις των μαρτύρων για τα γεγονότα.
- Χαράλαμπος Ποταμιάνος. Με καταγωγή από την Κεφαλονιά, αναφέρεται ως πλοίαρχος. Κοντά στο πλοίο του, ευρέθη την επόμενη μέρα της δολοφονίας του Κυβερνήτη, το πτώμα του Κωνσταντίνου Μαυρομιχάλη, το οποίο παρέλαβε Μανιάτης κληρικός, για τα περαιτέρω της ταφής.
Τα στοιχεία προέρχονται από την ακόλουθη βιβλιογραφία :
«Ποιοί δολοφόνησαν τον Καποδίστρια;» Δημήτριου Κοκκινάκη (Γυθεάτη)
«Γιατί δεν δολοφόνησαν οι Μαυρομιχαλαίοι τον Καποδίστρια» Άγγελου Μπελιτσάκου Β΄ έκδοση βελτιωμένη 2009
«Ιστορία της Νεότερης και Σύγχρονης Ελλάδας, τόμος Α΄» Τάσου Βουρνά
«Ιωάννης Καποδίστριας. Ο Θεμελιωτής του Ελληνικού κράτους» Βασίλης Σπανός μελέτη για τις εκδόσεις Περισκόπιο.

Τρίτη 6 Αυγούστου 2019

Η ΜΑΪΣΤΡΑ





στρατόνι του 1930 Κέρκυρα




Ο μεγάλος διάδρομος που διασχίζει το κτήμα από την μπασία, δηλαδή την κεντρική είσοδο, μέχρι την κατοικία λεγόταν μαΐστρα.
Συνηθίζανε να χτίζονται τα σπίτια στο τέλος του 
μετοχιού,οπότε ο όρος μεγάλη μαΐστρα,σήμαινε μεγάλη ιδιοκτησία.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα ο αντίστοιχος όρος ήταν και είναι,  τσιφλίκι.
Ένα από τα αιτήματα των Ριζοσπαστών κατά την διάρκεια του αγώνα τους για ένωση ήταν:
« Κάτω τα μεγάλα στρατόνια (στρατόνι=μαΐστρα) »

Σάββατο 3 Αυγούστου 2019

Η ΡΙΖΑ




"Κι αν εξεράθη το κλαρί, πάντα χλωρή είν’ η ρίζα"


Aριστοτέλης Βαλαωρίτης


*ευχαριστούμε τον συναγωνιστή Επτανήσιο Θόδωρο Κονιδάρη για την ανάρτηση της σοφής αυτής ρήσης