Πέμπτη 19 Δεκεμβρίου 2013

ΑΧ ΑΥΤΑ ΤΑ ΞΑΝΘΑ ΜΑΛΛΙΑ! BIONDEZZA VENEZIANA

''Ενα άλλο βενετσιάνικο συνήθειο,που είχε επικρατήσει και στο Τζάντε,
ήτανε το ξάνθισμα των μαλλιών.Για να πετύχουνε την ποθητή biondezza
veneziana, που θυμίζει περισσότερο γυαλιστερό μπακίρι παρά τις σταρόξανθες
κοτσίδες του Βορρά,οι κυράδες μας μεταχειρίζουνταν διάφορες συνταγές,
που όμως όλες καταλήγανε στις αχτίδες του φλογερού Φοίβου.
Για ν΄αποφύγουνε μάλιστα την επικίνδυνη ηλίαση και το απαράδεκτο τότε
μαύρισμα,φορούσανε κάτι ειδικές ψάθες,που ονομάζονταν Σολάνες.
Επρόκειτο απλούστατα για πλατύγυρα καπέλα δίχως τεπέ.
Έτσι,τα μαλλιά ηλιάζονταν και το πρόσωπο έμενε στη σκιά.(Άχ αυτό το πρόσωπο,
που έπρεπε,όπως και τα μπράτσα,να είναι λευκότερο κι από τον κρίνο!)

Από τον ''Περίπλου'' του Διον.Ρώμα

Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2013

ΠΟΔΕΑ και ΕΜΒΑΔΕΣ του Αγίου Διονυσίου Ανάρτηση της Δημ.Φωκά

Πολλοί επισκέπτες και πιστοί τιμώντας τον Άγιο πηγαίνουν ως τάμα ένα ζεύγος εμβάδων και μία μικρή ποδέα κατασκευασμένη με τα ίδια υλικά για να σκεπάσει το τμήμα των ποδιών του Αγίου που ασπάζονται οι πιστοί.
Στη συνέχεια οι πιστοί δίνουν στον ηγούμενο το ζεύγος με την ποδέα, που φυλάσσεται σε σειρά προτεραιότητας τοποθέτησής των στο σκήνωμα, μιας και ο αριθμός των πιστών για το συγκεκριμένο τάμα είναι μεγάλος. Όταν έρθει η ώρα, όταν δηλαδή έχει περάσει το εύλογο χρονικό διάστημα για να αφαιρεθούν οι εμβάδες, αφού ο ηγούμενος έχει τοποθετήσει τις εμβάδες, σφραγίζει τη μία εμβάδα και βάζει την υπογραφή στο κάτω σημείο ως ένδειξη γνησιότητας παραχωρώντας την στους δωρητές. Η συγκεκριμένη εμβάδα τοποθετείται μέσα σε ξύλινο χρυσωμένο κιβωτίδιο. Η ποδέα και η εμβάδα που απομένουν τεμαχίζονται σε μικρότερα κομμάτια και δίδονται στους πιστούς δωρεάν ως ευλογία.


Πηγή: άρθρο του Δρ Χρήστου Χ. Καρύδη "Οι ιερές εμβάδες του Αγίου Διονυσίου - Ιστορία και παράδοση" που πρωτοδημοσιεύτηκε στον ιστότοπο "Αρχαιολογία και Τέχνες"

Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2013

ΜΙΑ ΔΙΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΙΝΟΥ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΛΗΞΟΥΡΙ *

Γράφει ο μεγάλος γιατρός για το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα:

''Η κοινωνική ζωή ήταν αρκετή ζωηρή και υπερείχεν της συνήθους μιας μικράς επαρχιακής πόλεως.
Διετηρούντο ακόμη περί τας 30 ή 35 παλαιαί αρχοντικαί οικογένειαι που αντεπροσωπεύοντο από επίλεκτα μέλη εις την κοινωνίαν.
Ενθυμούμαι την Λέσχην η οποία διετηρείτο τότε και η οποία προσέφερε εις τους επισκέπτες ξένας εφημερίδας και περιοδικά προς ανάγνωσιν. Ολοι διεκρίνοντο δια τους λεπτούς τρόπους και την ευγενή συμπεριφοράν.
Τους ενθυμούμαι να κατέρχωνται εις την αγοράν τεσσαράκοντα και πλέον ''άρχοντες'' όπως ελέγοντο, φέροντες τον χειμώνα μαύρη ρεντιγκότα και υψηλό μαύρο ή σκούρο στακτί καπέλο και σκεπασμένοι με ένα βαρύ σκούρο ''μαντιλότο'', εάν έκανε πολύ κρύο.

Τέκνα του Ληξουρίου αναφέρω τον φιλόλογον Θεογένη Λειβαδά ο οποίος εξέδιδε επί χρόνια την εφημερίδαν ''Ημέραν'' Τεργέστης. Τον ιερέαν Κεφαλάν, όστις εχρημάτισεν εφημέριος της ελληνικής εκκλησίας εις την Βενετίαν.Προ αυτού εφημέριος ήτο ο ιερεύς Ρωμάνος πατήρ του Άθω Ρωμάνου (σημ.συντάκτη: έχω γράψει περί αυτού αναλυτικά σε προηγούμενο σημείωμά μου).
Μεταξύ των αρχοντικών οικογενειών υπήρχε πνευματική καλλιέργεια και ευγενής συμπεριφορά η οποία εξεδηλούτο όχι μόνον εις τας μεταξύ τους συναναστροφάς, αλλά και με άτομα πάσης κοινωνικής τάξεως''.

-
η αγορά (Μαρκάτο) του Ληξουρίου προσεισμικά

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΑΠΟ ΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΤΙ ΓΡΑΦΕΙ Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ!!!!!!

Αλλά η λαμπρά αύτη σχέσις ολίγον κατ'ολίγον εξέλιπεν, αφενός ένεκα της οικονομικής δυσπραγίας των άλλοτε πλουσίων οικογενειών, ώστε η ανωτέρα μόρφωσις των τέκνων να παραμεληθή και αφετέρου ένεκα της εξαπλώσεως της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως μεταξύ των τέκνων πάσης κοινωνικής τάξεως δια της ιδρύσεως δημοτικών σχολείων στα χωριά και της φοιτήσως σε αυτά τέκνων χωρικών και εργατικών!
ΟΥΤΩΣ  ΕΠΗΛΘΕΝ  ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ.
ΠΡΟΣ ΤΟΥΤΟ ΣΥΝΕΒΑΛΛΕΝ ΚΑΙ ΤΟ ΛΑΘΡΑ ΕΠΕΝΕΡΓΟΥΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΤΕΡΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ!!!!!!!!!!!!

Πηγή: ''ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ 1867-1957'' του Μαρίνου Γερουλάνου , Αθήνα 1981

Σημείωση σύνταξης: Τραγική και κυνική ομολογία για έναν γιατρό, Κεφαλονίτη...

* Επιμέλεια κειμένου: Γρηγόριος Μαρκέτος

Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2013

ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ του Σπύρου Χειρδάρη

Κέρκυρα του ‘70 γιορτάζει το Πολιούχο της.
11 Δεκέμβρη παραμονή οι νοικοκυρές από νωρίς το πρωί ετοιμάζουν τα σπίτια τους, στο Καμπιέλο, ασβεστώνουν τις σκάλες τους τα πάντα να λάμπουν
Τα μαγαζιά του Καμπιέλου σε εορταστική ατμόσφαιρα. Στις 11 η ώρα οι καμπάνες τ’ Αγιού με το χαρακτηριστικό «αλάρμα» δίνουν το σύνθημα πως «Αγιος βγαίνει στη θύρα Του» για το τριήμερο εορτασμό. Ο «τηγανίτας» έχει βάλει μπροστά από νωρίς τους παραδοσιακούς λουκουμάδες. Όλοι έχουν από ένα Σπύρο μια Σπυριδούλα και παντού ακούγονται τα χρόνια πολλά. Το βράδυ η ατμόσφαιρα είναι γιορτινή, ο Άγιος στη θύρα του και ολονυχτία. Η νοικοκυρά του σπιτιού θα φτιάξει τους παραδοσιακούς λουκουμάδες και τα παιδιά θα μοιράσουν στη γειτονιά και στους παππούδες τους. Ανήμερα υπό τον γλυκό ήχο του «αλάρμα» από τις καμπάνες θα πάει ο κόσμος εκκλησία και μετά συγγενείς θα μαζευτούν στο γιορταστικό τραπέζι με τη μοσχοβολιστή κερκυραϊκή παστιτσάδα ή κότα αυγολέμονο, που θα κλείσει με μια «σοκολατίνα» από του Γκρέμου. Αργά το απόγευμα θα αρχίσουν οι επισκέψεις στους εορτάζοντες. Την άλλη μέρα το απόγευμα ο Αγιος θα μπει στη θέση του. Ωραίες εποχές για όσους τις ζήσαμε!!! Χρόνια Πολλά !!!
Σπύρος Δ. Χειρδάρης

Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 2013

ΛΙΣΤΟΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

Λιστόν  σημαίνει  ο φαρδύς ίσιος  δρόμος και ο κατάλογος. Κατά μία εκδοχή το περίφημο Λιστόν της Κέρκυρας οφείλει την ονομασία του και στις δύο εξηγήσεις καθώς υπήρχε εκεί αναρτημένος κατάλογος με τα ονόματα των ευγενών, το libro d’ oro, οι οποίοι είχαν το αποκλειστικό δικαίωμα περιπάτου στον δρόμο αυτό!
Το εντυπωσιακό συγκρότημα κατοικιών μπροστά στη Σπιανάδα, το γνωστό Λιστόν κατασκευάστηκε μεταξύ 1807- 1814 από τους Γάλλους Αυτοκρατορικούς. Πρόκειται για συγκρότημα κτιρίων που αναπτύσσονται γραμμικά μπροστά στη Σπιανάδα, με ισόγειες τοξωτές στοές (τις επονομαζόμενες βόλτες). Η ονομασία Λιστόν, δόθηκε όπως είπαμε παραπάνω από τους Κερκυραίους και «παίζει» με την λέξη "λίστα" στη βενετσιάνικη (ιταλιώτικη) διάλεκτο που σημαίνει «ευθεία γραμμή», ή λόγω του ότι εδώ έκαναν τη βόλτα τους μόνο οι ευγενείς εγγεγραμμένοι στη «Λίστα των Ευγενών». Το κτίριο σχεδιάστηκε από το γάλλο αρχιτέκτονα Lesseps, ο οποίος επηρεάστηκε από τους αρχιτέκτονες Percier και Fontaine που είχαν σχεδιάσει την τοξοστοιχία στην Rue de Rivoli στο Παρίσι. Στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της κατασκευής του κτιρίου συνέπραξε ενεργά και ο έλληνας μηχανικός Ιωάννης Παρμεζάν.

Οι στοές στο ισόγειο του Λιστόν συγκεντρώνουν, εδώ και χρόνια, έντονη δραστηριότητα χρήσεων αναψυχής, φιλοξενώντας εστιατόρια και καφενεία. Το Λιστόν αποτελούσε πάντα το κοσμικότερο σημείο της πόλης και τόπο συνεύρεσης και διασκέδασης της αριστοκρατικής τάξη της πόλης.

Οι στοές αποτελούν το χαρακτηριστικό στοιχείο της αστικής ζωής στην Κέρκυρα. Αποτελούν ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο που έχει την ικανότητα να συγκεντρώνει πλήθος κοινωνικών, πολιτιστικών και πολιτικών δραστηριοτήτων, στεγάζει, προστατεύει και ενοποιεί το κτίριο με το δημόσιο χώρο. Έτσι η μεγάλη στοά του Λιστόν, σε συνδυασμό με τη μεγάλη πλατεία της Σπιανάδας που ανοίγεται μπροστά του, συντέλεσε στο να δημιουργηθεί ο πιο εντυπωσιακός και ζωντανός δημόσιος χώρος της Ελλάδας.
Συμπλήρωση στο κείμενο του φιλίστορος Κερκυραίου γιατρού Γιώργου Πανουσάκη: Θα ήθελα να κάνω μερικές προσθήκες και διορθώσεις στο κείμενο::οι <επονομαζόμενες βόλτες> δεν είναι η σωστή έκφραση.Η σωστή είναι< τα βόλτα>.Τα δύο κτίρια του Λιστόν κατ'αρχήν αποτελούνταν από ισόγειο και έναν όροφο.Στο ισόγειο στεγαζόταν οι Γάλλοι στρατιώτες και στον όροφο οι αξιωματικοί.Αργότερα εκεί λειτούργησαν πολυτελή ξενοδοχεία της εποχής εκείνης,σε ένα δε απ'αυτά κατοίκησε όταν πρωτοήρθε στη Κέρκυρα ο Διονύσιος Σολωμός

Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2013

ΖΑΚΥΝΘΙΝΑ ΡΕΠΑΡΑ και ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΙΟ στα 1600

αρχοντικό Πλανητέρου
Ο Προβλεπτής Φραγκίσκος Λορεδάνος σε έκθεση του,γράφει για το λαθρεμπόριο σταφίδας
που γινόταν στο νησί,με αποτέλεσμα η Γαληνοτάτη να χάνει πολλά έσοδα.
Η απάτη είχε σχεδιαστεί πολύ καλά από άγγλους καπετάνιους και από τους ντόπιους!
Προτιμούσαν πάντα τους μήνες Ιανουάριο,Φεβρουάριο και Μάρτιο γιατί οι νύχτες είναι
σκοτεινές με βροχές και φουρτούνα και οι άγγλοι κινούνταν με ευκολία!
Οσοι λοιπόν είχαν σπίτια στην παραλία, δεν άφηναν χώρο ανάμεσα στα σπίτια και στην παραλία όπως πρόβλεπε η Βενετική νομοθεσία.Οι Βενετσιάνοι ήθελαν να περνάει δρόμος για να μπορεί να κινείται η φρουρά τους!
Η καταπάτηση του αιγειαλού όμως ήταν από παλιά, προσφιλής συνήθεια των αντενάτων μας!
Ετσι μολώνανε τα οικόπεδα τους με βράχους , μαρόκους για να μην ξεχνάμε την ντοπιολαλιά μας  και έφτιαχναν ταρσανάδες και ρεπάρα. Το ρεπάρο προέρχεται από το ιταλικό riparo δηλαδή καταφύγιο.
Αδύνατον λοιπόν να ελέγξει εκεί η Βενετιά το αλισβερίσι που γινόταν και έτσι έχαναν τους δασμούς από το εμπόριο σταφίδας ή μάλλον για να είμαστε ακριβείς από το ... λαθρεμπόριο σταφίδας!

ΑΛΩΝΙΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ της Ελένης Χάρου

Για να κατασκευάσουν ένα αλώνι την παλιά εποχή, διάλεγαν μια κατάλληλη τοποθεσία, που την «έπιαναν» οι άνεμοι, ένα μέρος ελεύθερο, ανοιχτό, χωρίς δέντρα, τοίχους και εμπόδια.
 Σ’ ένα ίσιωμα κάρφωναν ένα καρφί και με σταθερό σημείο αυτό το καρφί σχημάτιζαν ένα κύκλο γύρω γύρω ανάλογα με το άνοιγμα του αλωνιού που ήθελαν.
 Στην περιφέρεια του κύκλου άνοιγαν ένα χαντάκι, μέσα στο οποίο τοποθετούσαν ειδικές πλάκες, τις αλωνόπλακες, γερές σιδερόπλακες και τις τοποθετούσαν όρθιες στο χαντάκι γύρω γύρω. Αυτές τις πλάκες τις έλεγαν αντριαλίκους. Έτσι σχηματιζόταν το αλώνι. 
Μέσα στο αλώνι τα παλιά χρόνια έστρωναν μια επάλειψη από πηλό. Σε νεότερα χρόνια το έστρωναν με τσιμέντο. Κατά την περίοδο του αλωνίσματος τα παλιά χρόνια που δεν υπήρχε τσιμέντο, έκαναν ένα μείγμα από βουτσέα (κοπριά των βοδιών) πηλό και νερό και έκαναν μια επίστρωση στο αλώνι.
φωτό:Ειρήνη Βενέρη Τραβασάρου
 Αυτό το μείγμα όταν ξεραινόταν γινόταν πολύ ανθεκτικό σαν ταράτσα και άντεχε σε όλη την περίοδο του αλωνίσματος.